New Mexico Eyaleti Başsavcılığı tarafından 2023 yılında Meta aleyhine açılan kamu zararı ve tüketiciyi yanıltma davasında iki aşamalı yargılama süreci tamamlandı. Yargıç Bryan Biedscheid tarafından açıklanan kararda, Meta’nın bünyesindeki Facebook ve Instagram platformlarının çocukların ruh sağlığı ile fiziksel güvenliği üzerinde ciddi riskler barındırdığı ve şirketin bu konuda kamuoyunu yanıltarak sorumluluklarını yerine getirmediği hükme bağlandı.
Kararda, Meta’nın yarattığı dijital ekosistem bir fabrikanın çevreye yaydığı "kirliliğe" benzetilerek, platformların sebep olduğu psikolojik ve toplumsal hasarın ailelere, okullara, sağlık sistemine ve kolluk kuvvetlerine yük oluşturduğu vurgulandı.
567 Milyon Dolarlık Fon Nasıl Kullanılacak?
Davanın ikinci aşamasında hükmedilen 567 milyon dolarlık tutar, Meta platformlarının neden olduğu zararları gidermek ve tedavi etmek amacıyla kurulacak özel bir kamu fonuna aktarılacak.
Fonun kullanım planı şu şekilde detaylandırıldı:
| Tahsis Edilen Tutar | Kullanım Alanı ve Amacı |
|---|---|
| 420 Milyon $ | Çocuk ve gençlerin ruh sağlığı, klinik tedavi ve davranışsal terapi hizmetlerinin finansmanı. |
| 147 Milyon $ | Öğretmen, sağlık çalışanı ve velilere yönelik önleme, tarama, farkındalık ve eğitim programları. |
Mahkemenin Meta’ya Getirdiği Zorunlu Operasyonel Kısıtlamalar
Mahkeme kararı yalnızca finansal cezalarla sınırlı kalmadı. Meta’ya çocuk kullanıcıları korumak üzere teknik ve algoritmik bir dizi doğrudan müdahale zorunluluğu getirildi:
Bildirim ve Etkileşim Sınırlamaları: 18 yaş altı kullanıcılar için "beğeni" sayıları kaldırılacak. Hafta içi saat 22:00-07:00 arasında ve okul saatlerinde (08:00-15:00) anlık bildirim gönderimi engellenecek.
Kullanım Kotası: Instagram ve Facebook için aylık toplam 90 saatlik (günlük ortalama 3 saat) zorunlu kullanım limiti uygulanacak.
Yetişkin İletişim Engeli ve İçerik Filtresi: 18 yaş altı hesaplar yetişkin kullanıcılara önerilmeyecek, yetişkinlerin reşit olmayanlara mesaj atması kısıtlanacak ve çıplaklık içeren içerik paylaşımı engellenecek.
AI ve Yaş Doğrulama: Şirket, yapay zeka tabanlı yaş tahmin araçlarını geliştirecek, 13 yaş altı kullanıcı verilerini silecek ve okullarla iş birliği içinde ihbar mekanizmaları kuracak.
Meta Karara İtiraz Edecek
Mahkeme kararına ilişkin açıklama yapan Meta sözcüsü, platform güvenliği için yoğun çaba harcadıklarını ve mahkemenin bulgularına katılmadıklarını belirterek kararı üst mahkemeye taşıyacaklarını duyurdu.
Meta’yı ABD genelinde zorlu bir süreç daha bekliyor. Yaklaşık üç düzine eyalet başsavcısının katılımıyla Kaliforniya’da görülecek bir diğer toplu davada şirket, gençlerde dijital bağımlılığı teşvik etmek ve çocuk gizliliği yasalarını ihlal etmek suçlamalarıyla hakim karşısına çıkmaya hazırlanıyor.
