Piyasaları sarsan fon krizinin ardından ev ve araba sahibi olmak amacıyla tasarruf finansman şirketlerine yatırım yapan vatandaşlar arasında tedirginlik artmış, yatırımcıların bir kısmı sözleşmelerini iptal etme sürecine girmiştir. Fon krizinde tasarruf finansman şirketlerinin de adını geçmesi ev, araba sahibi olmak amacıyla yatırım yapan vatanları tedirgin etti., Ev ve araba sahibi olmak için tasarruf finansman şirketlerine yatırım yapan vatandaşlar fon krizi ardından tedirgin oldu. Vatandaşların bir kısmı bu kuruluşlardaki sözleşmelerini iptal sürecine girdi. Konuya ilişkin Türkiye gazetesine değerlendirmelerde bulunan gayrimenkul hukukçusu Murat Tezcan, iki farklı model arasındaki ayrıma dikkat çekerek önemli hukuki uyarılarda bulunmuştur.
Konut Satışı ile Tasarruf Finansmanı Arasındaki Fark
İki Farklı Model: Tezcan, inşaat şirketinden henüz tamamlanmamış bir konutu satın almanın (ön ödemeli konut satışı) ile tasarruf finansman şirketiyle sözleşme yapmanın (ileride konut alımında kullanılacak finansmanı edinmek) birbirinden farklı olduğunu belirtmiştir . “Önce iki farklı modeli ayırmak gerekiyor. Birincisi, inşaat şirketinden henüz tamamlanmamış bir konutu satın almak, yani ön ödemeli konut satışı. Tasarruf finansman şirketiyle sözleşme yapmak ise doğrudan bir ev satın almak değil, belirli şartlarla ileride konut alımında kullanılacak finansmanı edinmek. Bu ayrım önemli.
İnşaat Projelerindeki Riskler: Projeden konut alırken arsanın kime ait olduğunun, tapudaki ipotek ve hacizlerin, yapı ruhsatının ve sözleşmenin şeklinin mutlaka incelenmesi gerektiği vurgulanmıştır. Ön ödemeli konut satışında ruhsat alınmadan sözleşme yapılamayacağı ve satış vaadinin noterde düzenleme şeklinde olması gerektiği, ancak bunun da tek başına inşaatın tamamlanacağı garantisi anlamına gelmediği ifade edilmiştir. Ön ödemeli konut satışında ruhsat alınmadan sözleşme yapılamaz; satış vaadinin de noterde düzenleme şeklinde yapılması gerekir. Ancak noterde sözleşme yapılması da tek başına inşaatın tamamlanacağının garantisi değil.
Cayma Hakkı ve "14 Gün" Detayı
Cayma Süresi ve Organizasyon Ücreti: Sistemden çıkış şartlarına değinen Murat Tezcan, tasarruf finansmanında sözleşmenin imzalanmasını takip eden 14 gün içinde cayılması durumunda organizasyon ücreti dâhil bütün ödemelerin iadesi gerektiğini belirtmiştir. Sistemden çıkış şartlarına da değinen Tezcan, “Tasarruf finansmanında sözleşmenin imzalanmasını takip eden 14 gün içinde cayılırsa organizasyon ücreti dâhil bütün ödemelerin iadesi gerekir.
Olağan Fesih Süreci: Bu süre geçtikten sonra tasarruf döneminde kullanılan olağan fesih hakkının aynı sonucu doğurmadığını, organizasyon ücretinin kural olarak iade kapsamı dışında kaldığını aktaran Tezcan, "Vazgeçersem paramın tamamını hemen alırım" düşüncesiyle hareket edilmemesi gerektiği konusunda uyardı Bu süre geçtikten sonra tasarruf döneminde kullanılan olağan fesih hakkı ise aynı sonucu doğurmaz; organizasyon ücreti kural olarak iade kapsamı dışında kalır. Dolayısıyla ‘Vazgeçersem paramın tamamını hemen alırım’ düşüncesiyle hareket edilmemeli.
Sektörel Değerlendirme ve Hukuki Tavsiyeler
Temkinli Yaklaşım: Soruşturma haberlerinden hareketle bütün sektörün aynı kefeye konulmasının doğru bulunmadığını ifade eden Tezcan, şirketin tanınırlığının hukuki güvence yerine konulamayacağını vurgulamıştır.
Öncelik Hak Güvencesi: Vatandaşların ne kadar taksit ödeyeceğinden ziyade hak güvencesinin olup olmadığına odaklanması gerektiğini belirten uzmanlar, sözleşmelerin herhangi bir ödeme yapılmadan önce mutlaka hukuken incelenmesini tavsiye etmektedir. Vatandaş ne kadar taksit ödeyeceğine değil hak güvencesinin olup olmadığına bakmalı” dedi., Benim tavsiyem, sözleşmenin ödeme yapılmadan önce hukuken incelenmesi” ifadelerini kullandı.
