Kamu İktisadi Teşebbüsleri (KİT) ve bağlı ortaklıklarının 2027 Yılına Ait Genel Yatırım ve Finansman Programı, Cumhurbaşkanı Kararı ile Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girdi. Program, kamu işletmelerinin yatırım önceliklerini, mali yükümlülüklerini, borçlanma hedeflerini ve faaliyet esaslarını baştan sona yeniden belirledi.
Yeni programla kamu şirketlerinin kaynaklarını verimli kullanması, işletme maliyetlerini düşürmesi, tasarruf odaklı yönetim benimsemesi ve finansal sürdürülebilirliği güçlendirmesi amaçlanıyor.
Kamu Yatırımlarında Aslan Payı Enerji ve Ulaştırmanın
KİT'lerin 2027 yılı için planlanan toplam yatırım tutarı 754 milyar 196 milyon 990 bin lira olarak hesaplandı. Yatırım programında enerji, ulaştırma ve altyapı projeleri ilk sıralarda yer aldı:
TPAO: 353 milyar 808 milyon 640 bin liralık bütçeyle toplam kamu yatırımlarının yaklaşık yüzde 46,9’unu tek başına sırtlayacak.
TCDD: 122 milyar 744 milyon lira ile ikinci sırada yer aldı.
TEİAŞ: 75 milyar 684 milyon lira
BOTAŞ: 70 milyar lira
TCDD Taşımacılık AŞ: 45 milyar lira
DHMİ: 26 milyar lira
Sektörel Dağılım ve Kurum Bazlı Yatırım Bütçeleri
Enerji, tarım, madencilik ve ulaştırma alanındaki diğer kamu işletmelerine ayrılan ödenekler de netleşti:
Enerji ve Sanayi: EÜAŞ (13,5 milyar TL), Eti Maden (13,5 milyar TL), TÜRASAŞ (13,59 milyar TL), Kıyı Emniyeti (4,64 milyar TL), TEDAŞ (810 milyon TL), TEMSAN (740 milyon TL).
Tarım ve Gıda: Türkiye Şeker Fabrikaları (5,72 milyar TL), TİGEM (2,15 milyar TL), Et ve Süt Kurumu (1,24 milyar TL), TMO (1,22 milyar TL), ÇAYKUR (300 milyon TL).
Madencilik ve Diğer: TTK (3 milyar TL), DMO (300 milyon TL), TKİ (160 milyon TL), Türkiye Denizcilik İşletmeleri (90 milyon TL).
Borçlanma Gereksinimleri ve Faiz Dışı Denge Hedefleri
Yatırım programıyla birlikte şirketlerin borçlanma gereksinimleri ve faiz dışı denge (FDD) projeksiyonları da açıklandı:
BOTAŞ: 311,9 milyar lira borçlanma gereği
EÜAŞ: 246,2 milyar lira borçlanma gereği (37,9 milyar TL FDD fazlası)
TCDD: 238,7 milyar lira borçlanma gereği (22,6 milyar TL FDD fazlası)
TPAO: 120,1 milyar lira borçlanma gereği (104,3 milyar lira FDD açık)
TMO: 76,8 milyar lira faiz dışı denge fazlası hedefi
Tasarruf, Verimlilik ve Borç Ödeme Disiplini
Program kapsamında kamu işletmeleri için sıkı mali kurallar getirildi:
Borç Sadakati: Kamu veya özel sektör ayrımı yapılmaksızın tüm borçlar vadesinde ödenecek; alacakların zamanında tahsili sağlanacak.
Ticari Kredi Sınırı: İşletmeler ticari kredi kullanımını sınırlandıracak ve finansal riskleri azaltıcı önlemler alacak.
Yerli Enerji ve Ar-Ge: Yerli ve yenilenebilir enerji kaynaklarına dayalı üretim artırılacak, Ar-Ge ve yenilikçi üretim yöntemlerine ağırlık verilecek.
Bütçe Teslimi: Şirketler 2027 yılı bütçelerini 31 Aralık 2026’ya kadar Hazine ve Maliye Bakanlığına veya Özelleştirme İdaresi Başkanlığına iletecek.
