Güçlenen dolar TL üzerinde baskı kuruyor: beklentiyi ikiye katlayan mayıs istihdam verisi, Fed'in faiz indirimi planını öteleyebilir.
Beklentilerin çok üzerinde gelen ABD mayıs istihdam verisi, gelişmekte olan ülke para birimleri ve dolayısıyla TL için doğrudan bir baskı kanalı yaratıyor. Veri sonrası ABD tahvil getirilerinin yükselmesi ve doların güçlenmesi, sermaye akımları, dış borçlanma maliyetleri ve gram altın fiyatlaması üzerinden Türkiye piyasalarına yansıyan bir denklem oluşturuyor. Fed'in indirim takvimini ötelemesi, yüksek dolar faizinin daha uzun süre masada kalması anlamına geliyor.
Rapor, tarım dışı istihdamın mayısta 172 bin arttığını gösterdi. Piyasa beklentisi 80 bin civarındaydı, yani gerçekleşen rakam tahminin iki katından fazla oldu. İşsizlik oranı üst üste üçüncü ay yüzde 4,3'te sabit kaldı. Mart ve nisan rakamları da yukarı yönlü revize edildi; iki ayda toplam 93 bin kişilik ek istihdam tabloya eklendi. Bu haliyle son üç aylık dönem, iki yılı aşkın sürenin en güçlü istihdam artışını işaret etti.
Veriler neyi gösteriyor
İstihdam kazanımları ağırlıklı olarak konaklama ve eğlence, yerel yönetim ve sağlık sektörlerinde yoğunlaştı. Finansal faaliyetlerde ise istihdam geriledi. Ortalama saatlik kazançlar aylık bazda yüzde 0,3, yıllık bazda yüzde 3,4 arttı. Yıllık ücret artışı bir önceki ayki yüzde 3,6'dan gerilemiş durumda. Bu, raporun içinde faiz indirimini destekleyen tek satır olarak öne çıkıyor.
Piyasa neden indirim yerine artırım konuşuyor
Verinin ardından tahvil getirileri eğri boyunca yükseldi. Fed vadeli işlemleri, yıl sonuna kadar bir faiz artırımı ihtimalini fiyatlamaya başladı. Daha önce piyasanın gündemi "Fed bir sonraki indirimi ne zaman yapar" sorusuyken, artık tartışma "bir sonraki hamle gerçekten indirim mi olacak" noktasına kaydı. Yüksek enflasyon ortamında işgücü piyasasının yeniden ivmelenme sinyali vermesi, Fed'in mevcut "gevşeme eğilimini" terk etmesi yönündeki beklentiyi güçlendiriyor.
Rapor, yeni Fed Başkanı Kevin Warsh'ın başkanlığındaki ilk FOMC toplantısından 11 gün önce geldi. Güçlü başlık rakamı, yeni başkana faizi sabit tutmak için gerekçe sağlıyor. Piyasalar haziran toplantısında faizin sabit kalmasına yaklaşık yüzde 65 ihtimal veriyor.
Güçlü başlığın altındaki çatlak
Rakamların geneli güçlü görünse de istihdam artışının dar bir tabana yaslandığı dikkat çekiyor. İşsizlik oranının yüzde 4,3'te sakin görünmesinin nedeni, işten çıkarmaların düşük olması. Ancak iş kaybeden kişiler için yeniden iş bulmak giderek zorlaşıyor. 27 hafta ve üzeri süredir işsiz olanların sayısı bir yılda 524 bin kişi arttı ve toplam işsizlerin yüzde 27,5'ini oluşturuyor. Bu, mevcut döngünün en yüksek oranı. Tablo, düşük işe alım ve düşük işten çıkarma ile tanımlanan bir işgücü piyasasına işaret ediyor: işi olan için istikrarlı, işini kaybeden için çıkışı zor bir yapı.
Türkiye ve TL için ne anlama geliyor
Fed'in indirim takvimini ötelemesi veya şahin bir tona kayması, dolar endeksini ve ABD tahvil getirilerini destekliyor. Bu kombinasyon, tarihsel olarak gelişmekte olan ülke para birimleri üzerinde değer kaybı baskısı yaratıyor ve TL bu denklemin dışında değil. Yüksek ABD faizi, Türkiye'nin dış borçlanma maliyetlerini ve eurobond getirilerini yukarı çeken bir zemin oluşturuyor.
Gram altın tarafında tablo iki yönlü işliyor. Güçlenen dolar ve yükselen reel getiriler ons altın üzerinde baskı kurabilirken, USD/TL'deki olası yukarı yönlü hareket gram altını destekleyebiliyor. Bu nedenle gram altının yönü, ons altındaki gerileme ile kur etkisinin net bakiyesine bağlı kalacak. BIST tarafında ise güçlü dolar ve yüksek küresel faizin yabancı sermaye akımları üzerindeki etkisi belirleyici olacak.
Takip edilecek veri
- 16 ile 17 Haziran: FOMC toplantısı (karar 17 Haziran). Warsh yönetimindeki ilk toplantı, gevşeme eğiliminin korunup korunmayacağı açısından kritik.
- Mayıs ABD tüketici enflasyonu (TÜFE) verisi: faiz patikası beklentisini doğrudan şekillendirecek.
- ABD 10 yıllık tahvil getirisi ve dolar endeksi (DXY): TL ve gram altın üzerindeki baskının ana göstergeleri.
- Brent petrol: yüksek enerji fiyatları enflasyon baskısını ve dolayısıyla Fed'in elini sıkı tutuyor.
Bu içerik uluslararası kaynaklara dayanılarak derlenmiştir.
Yasal uyarı: Bu yazı yalnızca bilgilendirme amaçlıdır ve yatırım tavsiyesi niteliği taşımaz. Yatırım kararları, kişinin kendi risk profili ve mali durumu göz önünde bulundurularak alınmalıdır.
