Türkiye, Irak ile mevcut boru hattı anlaşmasının sona ermesine rağmen Kerkük-Ceyhan hattından ham petrol akışının kesintisiz sürmesini bekliyor. Taraflar yeni enerji anlaşması için müzakerelerine devam ederken, petrol arzının korunması hedefleniyor.
Kerkük-Ceyhan Boru Hattında Petrol Akışı Devam Edecek
Türkiye ile Irak arasında 27 Temmuz'da sona eren Kerkük-Ceyhan Ham Petrol Boru Hattı anlaşmasının ardından yeni anlaşma için görüşmeler sürüyor. Konuya yakın kaynaklara göre, müzakereler devam ederken her iki ülke de petrol akışının kesintiye uğramamasını hedefliyor.
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile Irak Başbakanı Ali ez-Zeydi arasında gerçekleştirilen görüşmelerde nihai bir anlaşmaya varılamasa da tarafların geçiş sürecinde mevcut akışı sürdürme konusunda ortak yaklaşım sergilediği belirtiliyor.
Yeni Anlaşma Geriye Dönük Geçerli Olabilir
Yetkililer, taraflar arasında sağlanacak olası yeni enerji anlaşmasının, önceki anlaşmanın sona erdiği 27 Temmuz tarihinden itibaren geriye dönük olarak yürürlüğe girebileceğini ifade etti.
Bu adımın, özellikle Hürmüz Boğazı'na alternatif önemli ihracat güzergâhlarından biri olan Kerkük-Ceyhan hattı üzerinden küresel petrol arzının güvence altına alınmasına katkı sağlaması bekleniyor.
Erdoğan: Kapsamlı Enerji İş Birliği Hedefleniyor
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Irak Başbakanı Ali ez-Zeydi ile düzenlediği ortak basın toplantısında iki ülke arasındaki enerji ilişkilerine dikkat çekerek şu ifadeleri kullandı:
"Hedefimiz, en yakın zamanda iki tarafın da faydasına olacak kapsamlı enerji iş birliği anlaşması imzalanmasıdır."
Türkiye Petrol Akışını Artırmak İstiyor
Kerkük-Ceyhan Boru Hattı günlük 1,5 milyon varil teknik kapasiteye sahip olmasına rağmen uzun süredir tam kapasiteyle çalışmıyor. Irak Devlet Petrol Pazarlama Kuruluşu (SOMO), Haziran ayında yaptığı açıklamada günlük ihracatın yaklaşık 180 bin varil seviyesinde gerçekleştiğini duyurmuştu.
Ankara, yeni anlaşmayla birlikte petrol sevkiyatının artırılmasını ve boru hattının Irak'ın güneyindeki Basra petrol merkezine kadar uzatılmasını hedefliyor.
TPAO'dan Kerkük'te Yeni Yatırım
Türkiye Petrolleri Anonim Ortaklığı (TPAO), Kerkük'teki petrol ve doğal gaz sahalarının yeniden geliştirilmesini amaçlayan uluslararası konsorsiyuma katıldı.
BP ve ConocoPhillips'in de yer aldığı BP Energy Company of Kirkuk Limited konsorsiyumunda TPAO'nun yüzde 15 pay almasına yönelik anlaşma imzalanırken, finansal detaylar kamuoyuyla paylaşılmadı.
Tahkim Süreci Sonrası Yeni Dönem
Kerkük-Ceyhan hattındaki petrol akışı daha önce Türkiye ile Irak arasında yaşanan hukuki anlaşmazlık nedeniyle uzun süre durmuştu.
Uluslararası Tahkim Mahkemesi, 2023 yılında Türkiye'nin Bağdat yönetiminin onayı olmadan Irak Kürt Bölgesel Yönetimi petrolünü taşıdığı gerekçesiyle Irak'a 1,5 milyar dolar tazminat ödemesine karar vermişti. Türkiye karara itiraz etmiş, taraflar daha kapsamlı bir enerji anlaşması için müzakereleri sürdürmüştü.
Yaklaşık iki buçuk yıl aradan sonra geçen yıl yeniden başlayan petrol akışı, Mart ayında yaşanan savaş kaynaklı kısa süreli kesintinin ardından yeniden normale dönmüştü.
