Uluslararası Para Fonu (IMF) verilerine göre dünyada vergi gelirinin milli gelire oranının en düşük ve en yüksek olduğu ülkeler açıklandı. Vergi gelirinin gayrisafi yurt içi hasılaya (GSYH) oranında Libya yüzde 1,2 ile listenin başında yer alırken, Danimarka yüzde 45,3 ile vergi geliri oranı en yüksek ülke oldu. Türkiye’de ise bu oran yüzde 16,6 olarak kaydedildi.
Dünya genelinde devletlerin topladığı vergi gelirlerinin ekonomik büyüklüklerine oranı ülkeden ülkeye büyük farklılık gösteriyor. Bazı ekonomilerde vergi gelirleri gayrisafi yurt içi hasılanın (GSYH) yüzde 2’sinin altında kalırken, gelişmiş ekonomilerde bu oran yüzde 40 seviyelerini aşıyor.
Uluslararası Para Fonu (IMF) verilerinden derlenen araştırmaya göre, dünyanın en az ve en fazla vergi geliri elde eden ülkeleri netleşti.
Vergi Gelirinin Milli Gelire Oranı En Düşük Ülke Libya
Listenin ilk sırasında yüzde 1,2’lik oranla Libya yer alıyor. Libya’yı yüzde 1,4 ile Kuveyt ve yüzde 1,7 ile Irak takip ediyor.
Afrika ve Orta Doğu’daki enerji zengini veya ekonomik istikrarsızlık yaşayan ülkelerde oranların düşüklüğü dikkat çekiyor. Yemen ve Sudan’da vergi gelirlerinin GSYH’ye oranı yüzde 2 seviyesinde bulunurken, Somali’de yüzde 2,2 olarak hesaplanıyor. Afrika’nın büyük ekonomilerinden Nijerya’da yüzde 3,4 olan bu oran; Katar’da yüzde 3,8, Bahreyn’de yüzde 4,4 ve Umman’da yüzde 4,5 seviyesinde gerçekleşiyor.
Petrol Zengini Ülkelerde Vergi Gelirleri Neden Düşük?
Araştırma detaylarında, petrol ve doğal gaz üreticisi ülkelerdeki düşük vergi geliri oranları öne çıkıyor. Kuveyt, Katar, Bahreyn ve Umman gibi ülkelerde doğal kaynaklardan elde edilen kamu gelirleri bütçenin finansmanında ana rolü üstleniyor. Bu durum devletlerin geleneksel vergilere olan bağımlılığını azaltıyor.
Öte yandan, düşük vergi geliri oranı her ülkede vatandaşların veya şirketlerin az vergi ödediği anlamına gelmiyor. Bazı ekonomilerde kayıt dışı faaliyetlerin yaygınlığı, kurumsal kapasite yetersizliği ve ekonomik dalgalanmalar vergi tahsilatının düşük kalmasında etkili oluyor.
Türkiye'de Vergi Gelirlerinin Milli Gelire Oranı Yüzde 16,6
IMF verilerine göre Türkiye’de vergi gelirlerinin GSYH’ye oranı yüzde 16,6 seviyesinde gerçekleşti. Türkiye bu oranla, vergi gelirinin milli gelire oranı yüzde 19,5 olan ABD’nin altında kalırken; listenin en düşük oranına sahip ülkelerinin ise oldukça üzerinde yer aldı.
Diğer bazı ülkelerde ise oranlar şu şekilde sıralandı:
Birleşik Arap Emirlikleri: Yüzde 18,2
İsviçre: Yüzde 20,0
İngiltere: Yüzde 28,5
Zirvede Danimarka Var: Fark 38 Katı Aştı
Vergi gelirlerinin milli gelire oranının en yüksek olduğu ülkeler arasında Avrupa ekonomileri başı çekiyor. Danimarka yüzde 45,3 ile listenin zirvesinde bulunurken, Bulgaristan yüzde 38,8 ve İsveç yüzde 38,7 ile ilk sıraları paylaşıyor. Kuzey Avrupa ülkelerinde toplanan yüksek vergi gelirleri; eğitim, sağlık ve sosyal güvenlik gibi kamu hizmetlerinin ana finansman kaynağını oluşturuyor.
Danimarka (yüzde 45,3) ile Libya (yüzde 1,2) arasındaki oran farkı yaklaşık 38 kata ulaşıyor.
Düşük Vergi Oranı ile Düşük Vergi Geliri Aynı Şey Değil
Uzmanlar, araştırmada yer alan vergi gelirlerinin GSYH'ye oranı ile bireylerin ya da şirketlerin karşılaştığı doğrudan vergi oranlarının karıştırılmaması gerektiğine dikkat çekiyor.
Bir ülkede toplam vergi gelirlerinin milli gelire oranının düşük olması, o ülkede gelir, kurumlar veya tüketim vergisi oranlarının doğrudan düşük olduğu anlamına gelmiyor. Sıralama, ülkelerin vergi toplama seviyelerini toplam ekonomik büyüklüklerine oranla karşılaştırıyor.
