Yüksek faiz ortamının etkisiyle Türkiye’de para arzının büyük bölümü dolaşım yerine bankalardaki vadeli mevduat hesaplarında faiz bekliyor. Resmi veriler, vadeli mevduatların rekor seviyeye ulaştığını gösteriyor.
Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu’nun (BDDK) 7 Temmuz 2026 tarihli verilerine göre, bankacılık sektörünün toplam mevduatı 30 trilyon 14 milyar TL seviyesine yükseldi. Bu mevduatın 19 milyar 484 milyon TL’si vadeli, 10 milyar 531 milyon TL’si ise vadesiz hesaplarda bulunuyor. Böylece vadeli mevduatın toplam mevduat içindeki payı %64,9’a ulaştı.
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası’nın (TCMB) Haziran 2026 verilerine göre ise geniş tanımlı para arzı M2 27,2 trilyon TL olarak gerçekleşti. Ekonomistlerin hesaplamalarına göre bu paranın %55 ila %60 arasındaki bölümü vadeli mevduat hesaplarında yer alıyor.
Vatandaş Faize Yöneldi
Son dönemde mevduat faizlerindeki yüksek seviye, özellikle 32 günlük vadelerde %42 ila %46 bandına kadar çıkan getiriler, tasarruf sahiplerini vadesiz hesaplardan vadeli hesaplara kaydırdı. Gerçek kişilerin TL vadeli mevduatlarında belirgin bir artış gözlenirken, kur korumalı mevduat (KKM) stokunun neredeyse sıfırlanması da bu geçişi hızlandırdı.
Bankalarda 1 aya kadar vadeli TL mevduat faizleri halen yüksek seviyelerini korurken, birçok banka müşterilerine özel kampanyalarla %45’in üzerinde getiri sunuyor. Bu durum, enflasyona karşı korunma arayışındaki vatandaş için cazip bir seçenek haline geldi.
Ekonomik Etkileri Tartışılıyor
Uzmanlar, vadeli mevduatların bu denli yüksek paya ulaşmasının hem olumlu hem olumsuz yönleri olduğuna dikkat çekiyor.
Olumlu yönler:
- Tasarruf oranlarının artması
- TL’ye olan güvenin güçlenmesi
- Bankaların fonlama maliyetlerinin belirli bir düzeyde tutulması
- Döviz talebinin baskılanması
Olumsuz yönler:
- Para dolaşım hızının yavaşlaması
- Ekonomide likiditenin daralması
- Tüketim ve yatırım harcamalarında potansiyel yavaşlama
- Kısa vadeli büyüme dinamiklerinin olumsuz etkilenmesi
Bir banka ekonomisti konuya ilişkin şu değerlendirmeyi yaptı:
“Yüksek faiz politikası başarılı bir şekilde TL mevduatı destekliyor. Ancak paranın bu kadar büyük bir kısmının vadeli hesaplarda beklemesi, ekonomideki para akışını yavaşlatıyor. Orta vadede bu dengenin nasıl kurulacağı kritik önem taşıyor.”
TCMB’nin Rolü Önemli
Merkez Bankası’nın para politikası duruşu ve enflasyonla mücadele stratejisi, vadeli mevduat trendini doğrudan etkiliyor. Enflasyonun düşüş trendine girmesi halinde vadeli mevduat payında bir miktar gerileme olabileceği öngörülüyor. Ancak enflasyonist baskıların devam etmesi durumunda vadeli mevduatların payı daha da artabilir. Türkiye ekonomisinde “faizde bekleyen para” olgusu tarihsel zirvelere yaklaşmış durumda. Para arzının yarısından fazlasının vadeli mevduatta olması, hem uygulanan sıkı para politikasının bir sonucu hem de tasarruf sahiplerinin risk iştahının düşük olduğunun güçlü bir göstergesi olarak dikkat çekiyor.
Gelişmeler yakından takip ediliyor.
