ABD'de 10 yıllık tahvil faizi 2002'den bu yana en yüksek seviyeye çıktı, dolar yılın zirvesinde. Kur, altın ve borsada gözler Fed'in atacağı bir sonraki adımda.
Dolar küresel piyasalarda yılın en güçlü dönemini yaşıyor. Bunun arkasında ABD'de hızla yükselen faizler var. Türkiye açısından tablo net: ABD'de faiz yükseldikçe yabancı yatırımcı için gelişen ülkelerin cazibesi azalıyor, Türkiye'nin dışarıdan borç bulma maliyeti artıyor ve TL üzerindeki baskı büyüyor.
ABD'de faizler ne kadar yükseldi?
ABD'nin 10 yıllık tahvil faizi bu hafta %5,34'e kadar çıkarak 2002'den bu yana en yüksek seviyeyi gördü, ardından %5,25 civarına geriledi. Yani ABD Hazinesi'ne 10 yıllığına borç veren yatırımcı, son 24 yılın en yüksek getirisini alıyor.
Yükseliş sadece kâğıt üzerinde kalmıyor. ABD'de 30 yıllık sabit konut kredisi faizi %7,6'ya kadar tırmandı.
Doları ne güçlendiriyor?
Dolar endeksi faiz artırımı beklentileriyle yılın zirvelerini art arda yeniliyor ve 102 seviyesine dayanmış durumda. Petrol fiyatlarındaki yükseliş enflasyon korkusunu canlı tutuyor, ABD-İran arasındaki gerginlik de yatırımcıyı "güvenli liman" dolara yöneltiyor. ABD-İran gerilimi doları destekleyen ana unsurlardan biri olarak öne çıkıyor.
Fed frene basacak mı?
ABD Merkez Bankası (Fed), 16 Eylül'de politika faizini %3,75-4,00 aralığına çıkarmıştı. Piyasa, artırımların bitmediğini düşünüyor: vadeli işlemlere göre faizin ocakta %4,1'e, Ekim 2027'de ise %4,7'ye yükselmesi bekleniyor.
Ancak bugün gelen veri hesapları karıştırdı. ABD ekonomisi eylülde 90 bin beklentiye karşı sadece 29 bin kişilik istihdam yarattı, işsizlik %4,2'ye çıktı. İş piyasasındaki bu yavaşlama, Fed'in 28 Ekim toplantısında faiz artırmasını zorlaştırabilir. Bu da faizlerde ve dolarda bir miktar geri çekilmenin kapısını aralayabilir.
Bu tablo Türkiye'yi nasıl etkiler?
Kur: Dolar dünyada güçlendiğinde gelişen ülke paraları genelde değer kaybeder, TL de bu baskıdan payını alır.
Dış borç: Türkiye'nin yurt dışından borçlanma maliyeti, ABD faizinin üzerine eklenen risk primiyle belirleniyor. ABD faizi yükseldikçe hem Hazine'nin hem de dövizle borçlanan şirketlerin faturası kabarıyor.
Sıcak para: Yabancı yatırımcı, ABD'de bu kadar yüksek ve risksiz getiri varken Türk varlıklarından daha fazla getiri bekliyor. Faiz farkı daraldıkça TL varlıklarına gelen sıcak para da yavaşlayabilir.
Enerji faturası: Petrol pahalı, dolar güçlü. Bu ikili Türkiye'nin enerji ithalat faturasını büyütüyor, cari açık ve enflasyon üzerinde ek baskı oluşturuyor. Bu da Merkez Bankası'nın elini zorlaştırıyor.
Madalyonun diğer yüzünde ise bugünkü zayıf istihdam verisi var. Fed'in artırımlara ara vereceği beklentisi güçlenirse Borsa İstanbul ve TL varlıkları kısa vadede nefes alabilir.
Altın ne yapar?
Faiz yükseldiğinde faiz getirisi olmayan altın baskı altında kalır. Nitekim ons altın, enflasyon verisinin ardından 4.251 dolara sıçrasa da faizler ve dolar toparlanınca bu kazancı geri verdi. Gram altın yatırımcısı için ise hem ons fiyatını hem dolar/TL kurunu birlikte takip etmek gerekiyor; kurdaki yükseliş, onstaki düşüşü telafi edebiliyor.
Önümüzdeki günlerde nelere dikkat edilmeli?
- 5 Ekim: ABD hizmet sektörü PMI verisi
- Ekim ortası: ABD eylül enflasyonu
- 22 Ekim, 14.00: TCMB faiz kararı
- 28 Ekim: Fed faiz kararı
Burada yer alan bilgiler yatırım danışmanlığı kapsamında değildir. Yatırım kararlarınızı kendi risk ve getiri tercihlerinize göre, yetkili kuruluşlardan alacağınız danışmanlık çerçevesinde vermeniz önerilir.
