Sağlık Bakanlığı ve AK Parti Grup Başkanlığı koordinesinde yürütülen yeni sağlık ve tütün düzenlemesi kapsamında, sigara satışlarında QR kodlu kimlik doğrulama sistemine geçilmesi planlanıyor. Özellikle 18 yaşından küçüklere tütün ürünleri satışının önüne geçmeyi ve denetimleri etkinleştirmeyi amaçlayan düzenlemenin, teknik altyapı çalışmalarının tamamlanmasının ardından bir yıl içinde hayata geçirilmesi öngörülüyor.
Türkiye gazetesinin aktardığı bilgilere göre, Japonya ve Güney Kore'deki benzer uygulamalardan ilham alınarak hazırlanan model, fiziksel satış noktalarındaki denetim mekanizmalarını tamamen dijitalleştirecek.
QR Kod ile Yaş Doğrulama Nasıl Çalışacak?
Elektronik Eşleştirme: Taslak çalışmaya göre, ilgili kamu otoritesi tarafından oluşturulacak QR kod, alıcının cep telefonu aracılığıyla okunacak ve sistem üzerinden kişinin T.C. kimlik numarasıyla güvenli bir şekilde eşleştirilecek.
Gizlilik Esası: Sistem, satıcıya alıcının adı, tam yaşı veya diğer hassas kişisel bilgilerini kesinlikle göstermeyecek. Satıcı ekranında yalnızca kişinin 18 yaş şartını karşılayıp karşılamadığını belirten onay ya da ret uyarısı yer alacak.
Uygulama Alanları: Yeni sistemin market, bakkal ve büfe gibi fiziksel satış noktalarının yanı sıra, mevzuat uygunluğu değerlendirilmek kaydıyla internet üzerindeki olası denetim alanlarında da entegre edilmesi planlanıyor.
Günlük Miktar Sınırı ve Gençlik Araştırması Verileri
Miktar Denetimi: Düzenleme yalnızca yaş sınırını değil, aynı zamanda tütün ürünü satın almak isteyen kişilerin günlük olarak alabilecekleri tütün ürünü miktarının da elektronik sistem üzerinden takip edilmesini ve denetlenmesini öngörüyor.
Çarpıcı Araştırma Sonuçları: Kanun teklifi taslağında yer verilen 2017 Küresel Gençlik Tütün Araştırması sonuçları, sorunun boyutunu gözler önüne seriyor. Araştırmaya göre, 13-15 yaş grubundaki sigara kullanan öğrencilerin yüzde 73,3'ü, reşit olmadıkları halde market ve bakkallardan rahatlıkla sigara satın alabildiğini ortaya koyuyor.
Uyum Süreci ve Yasal Takvim
Sağlık Bakanlığı’nın Tarım ve Orman Bakanlığı ile koordinasyon halinde yürüteceği çalışmalarda, işletmelerin yeni sisteme uyum sağlayabilmesi için bir yıllık bir geçiş ve uyum süreci tanınması bekleniyor. Teknik altyapı esaslarının bakanlıklarca belirleneceği taslağın, yasalaşma sürecinin ardından resmiyet kazanacağı belirtiliyor.
