TL'de BIST 100 yüzde binlerle çıkıyor; ancak dolar bazına geçince tablo dramatik biçimde değişiyor. Bireysel yatırımcının asıl sorması gereken soru bu.
Türk yatırımcıların aklındaki soru basit: "Paramı borsaya mı yatırsam, yoksa Nasdaq hisselerine mi?" Cevap, hangi para birimiyle baktığınıza göre kökten değişiyor.
Önce sayılara bakalım
Nasdaq 100'ün son 5 yıldaki yıllık getirileri şöyle sıralanıyor: 2020'de yüzde 48,6; 2021'de yüzde 27,4; 2022'de eksi yüzde 32,6; 2023'te yüzde 56,4; 2024'te yüzde 25,7 ve 2025'te yüzde 19,4. Yani beş yılın dördü güçlü pozitif, ortadaki bir yıl sert negatif.
BIST 100 ise bu dönemde TL bazında çok daha yüksek sayılar gördü. 2022'de yüzde 196, 2023'te yüzde 102, 2024'te yüzde 38 civarında nominal getiriler kaydedildi. Kağıt üzerinde göz alıcı rakamlar. Ancak hikâye burada bitmiyor.
Asıl soru: Dolar bazında ne kaldı?
TL'nin her yıl eridiğini hesaba katınca tablo tersine dönüyor. 2021 yılında BIST 100 TL bazında yüzde 25 getiri sağlarken, dolar/TL o yıl yüzde 79 artış gösterdiği için endeksin dolar bazlı getirisi eksi yüzde 44 oldu. 2023'te de benzer bir durum yaşandı.
Özetle: BIST 100'ün TL getirisi çoğu zaman enflasyonu ve kur kaybını karşılayamadı. 2022 yılı bu kuralın istisnası oldu; BIST 100 yüzde 196 TL getirisiyle Nasdaq'ın eksi yüzde 32,6'lık düşüşünün tam tersine hareket etti ve dolar bazında da ciddi artı getiri sağladı. Bu, incelenen dönemde Nasdaq karşısında BIST'in en belirgin "kazandığı" yıl oldu.
5 yılın özeti: Kim önde?
Şöyle bir karşılaştırma tablosu çıkıyor:
| Yıl | Nasdaq 100 (USD) | BIST 100 (TL) | BIST 100 (USD tahmini) |
|---|---|---|---|
| 2020 | +%48,6 | +%29 | +%17 |
| 2021 | +%27,4 | +%25 | -%44 |
| 2022 | -%32,6 | +%196 | +%65 |
| 2023 | +%56,4 | +%102 | -%8 |
| 2024 | +%25,7 | +%38 | -%2 |
| 2025 | +%19,4 | +%20 | yaklaşık +%2 |
Sonuç net: Dolar bazında bakan bir yatırımcı için Nasdaq son 5 yılın büyük bölümünde BIST'i geride bıraktı. Nasdaq 100, son 18 yılda S&P 500'ü yüzde 78 oranında geçti; yıllık bileşik getirisi yüzde 16 oldu. Aynı süreçte BIST'in dolar bazlı bileşik getirisi tek haneli kalıyor.
Peki neden herkes BIST'te?
İki somut neden var. Birincisi, erişim kolaylığı. Türk yatırımcı için BIST anlık, sıfır kur maliyetiyle, Türkçe ekranda işlem yapmak anlamına geliyor. Nasdaq'a erişim ise döviz çevirme maliyeti, yabancı aracı kurum prosedürleri ve vergi belirsizliği içeriyor.
İkincisi, enflasyon koruması yanılgısı. BIST hisseleri Türk yatırımcıya "enflasyona karşı korunma" hissi verse de yukarıdaki tablonun gösterdiği üzere bu koruma dolar bazında büyük ölçüde eriyip gidiyor.
Nassdaq ne zaman kaybeder?
Tek bir yıl var o tabloda: 2022. Fed'in agresif faiz artışları Nasdaq 100'ü o yıl yüzde 32,6 düşürdü. BIST ise aynı yıl Türkiye'ye özgü dinamiklerle düşük faiz politikası, yüksek enflasyon — koşullar nedeniyle hisseler enflasyona sığınak olarak görüldü ve rekor getiri sağladı. Yani yüksek faiz dönemleri Nasdaq için kötü, ancak BIST için bağımsız bir seyir anlamına geliyor.
Bireysel yatırımcı için ne çıkar?
Üç çıkarım var. Birincisi, TL getirisine aldanmamak gerekiyor. BIST'te "yüzde 100 kazandım" demeden önce o yıl doların kaç lira olduğuna bakmak şart. İkincisi, Nasdaq uzun vadede güçlü bir alternatif ama kısa vadede sert düşebiliyor; 2022 bunu acı biçimde gösterdi. Üçüncüsü, iki borsa birbirini dışlamıyor. Portföyde ikisine yer açmak hem kur riskini dağıtıyor hem de farklı konjonktürel dönemlerde biri diğerini dengeliyor.
Takip edilecek veriler
Fed faiz kararları Nasdaq'ı doğrudan etkiliyor. TCMB faiz politikası ve enflasyon seyri — BIST'in TL/dolar makasını belirliyor. USD/TRY kuru BIST dolar getirisinin tek değişkeni bu.
Bu yazıdaki bilgiler yatırım tavsiyesi niteliği taşımamaktadır. Yatırım kararları vermeden önce lisanslı bir finansal danışmana başvurmanız önerilir.
