Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü (FAO), küresel gıda emtia fiyatlarının uluslararası ticaretindeki aylık değişimleri izleyen FAO Gıda Fiyat Endeksi'nin eylül ayı sonuçlarını açıkladı. Buna göre, ağustos ayına kıyasla yüzde 1,5 oranında artış kaydeden endeks 136,0 puan seviyesine ulaştı.
Endeks geçen yılın aynı ayına göre yüzde 5,8 daha yüksek bir seyir izlerken, Mart 2022'deki tarihi zirvesinin ise yüzde 15,1 altında bulunuyor. Eylüldeki artışta özellikle tahıl, şeker ve bitkisel yağ fiyatlarındaki güçlü yükselişler etkili oldu.
Tahıl Fiyatlarında Karadeniz ve Kuraklık Baskısı
FAO Tahıl Fiyat Endeksi eylülde aylık bazda yüzde 5,1 artarak 122,8 puana çıktı (yıllık artış yüzde 17,2):
Buğday: Karadeniz bölgesindeki lojistik sorunlar ve Kuzey Amerika’daki kurak hava koşullarının desteğiyle dünya buğday fiyatları aylık yüzde 6,3 artarak Ağustos 2023’ten bu yana en yüksek seviyeye ulaştı.
Mısır: ABD’de beklenenden düşük verim, Brezilya’daki sınırlı ihracat imkanları ve Karadeniz’deki ticaret aksamaları mısır fiyatlarını yüzde 5,6 yukarı taşıdı; böylece mısır üç yılı aşkın sürenin zirvesine çıktı. Hürmüz Boğazı kaynaklı belirsizlikler ise yakıt, gübre ve navlun maliyetlerine ilişkin endişeleri artırdı.
Şeker Fiyatlarında Üç Aylık Kesintisiz Yükseliş
FAO Şeker Fiyat Endeksi eylülde ağustosa göre yüzde 6,1 artarak 114,0 puana ulaştı. Üst üste üçüncü ay tırmanışa geçen şeker fiyatları, Nisan 2025’ten bu yana en yüksek seviyesini gördü:
Arz Endişeleri: 2026/27 sezonunda küresel arzın daralacağı beklentisi piyasayı destekledi.
Bölgesel Riskler: Avrupa Birliği’nde ekim alanlarının azalması, Tayland’da üretim düşüşü beklentisi, Hindistan’da normalin altındaki yağışlar ve Brezilya’nın Orta-Güney bölgesindeki şiddetli yağışların hasadı yavaşlatması fiyat artışlarını hızlandırdı.
Diğer Alt Gruplarda Görünüm (Bitkisel Yağ, Et ve Süt Ürünleri)
Bitkisel Yağlar: Endeks eylülde yüzde 0,9 artışla 198,6 puana çıktı. Güçlü ithalat talebi ve Güneydoğu Asya’daki kurak havanın üretim beklentilerini zayıflatması palm yağı fiyatlarını yukarı taşıdı; ayçiçek yağı ise üçüncü ayda da geriledi.
Et Fiyatları: Kümes hayvanı ve domuz eti fiyatlarındaki gerilemeyle birlikte FAO Et Fiyat Endeksi yüzde 1,1 düşerek 127,9 puana indi. Brezilya’daki güçlü ihracat arzı kümes hayvanı fiyatlarını baskıladı.
Süt Ürünleri: Süt Ürünleri Fiyat Endeksi aylık bazda yüzde 0,1 gerileyerek 119,1 puan oldu. Peynir fiyatlarındaki düşüş, yağsız süt tozu ve süt tozu fiyatlarındaki artışlarla dengelendi.
