Son dönemde altın, gümüş ve döviz piyasalarına ilişkin yaptığı değerlendirmeler nedeniyle eleştirilerin hedefi haline gelen İslam Memiş, sosyal medyada yeniden gündem oldu. Özellikle altın fiyatlarında beklenen hareketlerin gerçekleşmemesi ve piyasalardaki dalgalanmalar sonrası bazı yatırımcılar Memiş'e yönelik sert eleştirilerde bulunurken, tartışmanın farklı bir boyutu da dikkat çekiyor.
Bir yatırımcı neden tek kişiyi dinler?
Finans piyasalarında sıkça karşılaşılan durumlardan biri, yatırımcıların kendi araştırmalarını yapmak yerine güvendikleri birkaç ismin yorumlarıyla hareket etmesi. Ancak uzmanlara göre burada gözden kaçan önemli bir nokta bulunuyor: Hiçbir analist, yorumcu veya ekonomist geleceği kesin olarak bilemez.
Altın 4.000 TL olacak diyen de, dolar düşecek diyen de, borsa yükselecek diyen de aslında bir öngörü ortaya koyuyor. Piyasanın nihai kararını ise milyonlarca yatırımcının davranışı, merkez bankalarının kararları, jeopolitik gelişmeler ve küresel sermaye akımları belirliyor.
Bu nedenle yatırım kararını tek bir kişinin görüşüne bağlamak, gerçekleşmeyen senaryolarda hayal kırıklığını da beraberinde getiriyor.
Eleştiriler kadar beklentiler de tartışılıyor
Sosyal medyada birçok kullanıcı, İslam Memiş'e yöneltilen eleştirilerin dozunun zaman zaman abartılı boyutlara ulaştığını savunuyor. Bunun temel gerekçelerinden biri ise Memiş'in akademik bir ekonomist veya merkez bankası yetkilisi olmaması. Uzun yıllardır kuyumculuk ve değerli metaller piyasasının içerisinde bulunan Memiş, görüşlerini piyasa tecrübesi üzerinden paylaşan bir yorumcu olarak biliniyor.
Bu noktada bazı yatırımcılar şu soruyu gündeme getiriyor:
"Eğer bir kişinin her söylediğinin doğru çıkacağına inanıyorsak, yatırım yapmıyor; aslında gelecek tahmini satın almaya çalışıyoruz."
Finans piyasalarında sorumluluk kime ait?
Piyasalarda kazanç elde edildiğinde kararın sahibi genellikle yatırımcı olurken, zarar edildiğinde sorumluluğun yorumculara yüklenmesi uzun yıllardır tartışılan bir konu.
Oysa yatırım dünyasının en temel kurallarından biri, nihai kararın yatırımcıya ait olmasıdır.
Bir yatırımcı aynı hissede, aynı altında veya aynı döviz pozisyonunda onlarca farklı uzmanın birbirine tamamen zıt görüşlerini birkaç dakika içerisinde bulabiliyor. Böyle bir ortamda tek bir yorumu mutlak doğru kabul etmek ciddi riskler barındırıyor.
Özellikle sosyal medyanın etkisiyle son yıllarda "birini dinle ve kazan" anlayışının yaygınlaştığı görülürken, uzmanlar yatırımcıların bilanço okumayı, risk yönetimini ve portföy çeşitlendirmeyi öğrenmesinin çok daha değerli olduğuna dikkat çekiyor.
Asıl tartışılması gereken konu ne?
İslam Memiş özelinde yaşanan tartışma aslında daha büyük bir sorunu gözler önüne seriyor.
Türkiye'de milyonlarca yatırımcı, zaman zaman kendi yatırım tezini oluşturmak yerine bir yorumcunun, bir fenomenin veya bir sosyal medya hesabının görüşlerine göre pozisyon alabiliyor. İşler yolunda gittiğinde bu durum fark edilmese de, beklentiler gerçekleşmediğinde eleştirilerin odağı doğrudan o kişiler oluyor.
Oysa piyasalarda kesin kazanç vaat eden bir formül bulunmuyor.
Bu nedenle uzmanlar, yatırımcıların duydukları her görüşü bir veri olarak değerlendirmesi, ancak nihai kararı kendi araştırmaları ve risk algıları doğrultusunda vermesi gerektiğini vurguluyor.
Kısacası mesele yalnızca İslam Memiş'in ne söylediği değil; yatırımcıların duydukları her yorumu ne kadar sorguladığıyla da yakından ilgili. Bir yorumcuyu takip etmek başka, bütün yatırım kararlarını tek bir kişinin görüşüne teslim etmek ise bambaşka bir konu olarak öne çıkıyor.
