Türkiye'nin deneyimli fon yöneticilerinden Mehmet Gerz, Borsa İstanbul endekslerinde yer alan bazı hisseler ve endeks metodolojisi hakkında dikkat çeken açıklamalarda bulundu. Sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda Gerz, bazı hisselerde görülen yoğun takas birikimlerinin görmezden gelindiğini savunurken, mevcut yapının sermaye piyasalarının sağlıklı işleyişine zarar verdiğini öne sürdü.
"Takası toplamak manipülasyonun aracı haline gelebiliyor"
Gerz paylaşımında, bir hissede takasın belirli kurumlarda yoğunlaşmasının bazı durumlarda fiyat ve işlem hacmi üzerinde kontrol kurmak amacıyla kullanılabildiğini belirtti. Bu durumun piyasa bozucu eylemlerin başında geldiğini savunan Gerz, bazı yatırımcı çevrelerinin ve piyasa aktörlerinin bu yapıyı normalleştirmesini eleştirdi.
Ünlü Rus yazar Aleksandr Soljenitsin'in "Dürüst ve cesur insanın atacağı en basit adım, yalanın bir parçası olmamaktır" sözünü paylaşımında kullanan Gerz, sermaye piyasalarında görev yapan profesyonellerin yaşananlara karşı daha yüksek sesle konuşması gerektiğini ifade etti.
Endeks kriterleri yeniden tartışılıyor
Gerz'in eleştirilerinin merkezinde ise Borsa İstanbul endekslerinde yer alan bazı hisselerin yapısı bulunuyor. Deneyimli fon yöneticisine göre, takas yoğunlaşmasının yüksek olduğu bazı şirketler endekslerde yer almaya devam ederken, reel ekonomiyi temsil eden ve büyümesini sürdüren bazı şirketler endekslerden çıkarılabiliyor.
Bu kapsamda Anadolu Grubu Holding (AGHOL) ve TAB Gıda (TABGD) örneklerini veren Gerz, mevcut sistemin şirketlerin ekonomik katkısından ziyade farklı dinamikleri ödüllendirdiğini savundu.
"Pasif fon yatırımcıları etkileniyor"
Gerz'e göre sorun yalnızca endekslere hangi hisselerin girip çıktığıyla sınırlı değil. Endeksleri takip eden yerli ve yabancı pasif fonlar, endekslerde yer alan hisseleri almak zorunda kaldıkları için bu durumdan doğrudan etkileniyor.Bu nedenle endekslerde yer alan hisselerin yapısının büyük önem taşıdığını belirten Gerz, bazı hisselerin endekse dahil edilmesiyle birlikte fon girişlerinin doğal olmayan şekilde yönlendirilebildiğini öne sürdü.
Uzman isim, bunun aynı zamanda piyasanın temel işlevlerinden biri olan tasarrufların verimli alanlara yönlendirilmesi sürecini de olumsuz etkileyebileceğini savundu.
"Kötü para iyi parayı kovuyor"
Paylaşımında dikkat çeken ifadelerden biri de "kötü para iyi parayı kovuyor" benzetmesi oldu. Gerz, endeks yapısındaki bazı tercihlerin kaliteli ve sürdürülebilir büyüme gösteren şirketler aleyhine sonuçlar doğurduğunu öne sürerken, piyasalarda uzun süredir konuşulan endeks metodolojisi tartışmalarını yeniden gündeme taşıdı. Borsa İstanbul'da dönemsel olarak endeks kriterleri, fiili dolaşımdaki pay oranları ve endeks hesaplama yöntemleri yatırımcılar tarafından tartışma konusu olurken, Gerz'in açıklamaları da piyasa profesyonelleri arasında yeni bir tartışmanın fitilini ateşledi.
Önümüzdeki dönemde özellikle endeks değişikliklerinin yaklaşmasıyla birlikte, yatırımcıların endekslerde yer alan şirketlerin yapısı ve fon akımları üzerindeki etkileri daha yakından takip etmesi bekleniyor.
