Yapay zekâ yarışındaki yatırımlar devasa boyutlara ulaşırken, finansman tarafındaki riskler Uluslararası Para Fonu’nun (IMF) gündemine girdi. IMF, küresel özel sektörün yapay zekâ yatırımlarının 2026 yılında 2 trilyon doları aşabileceğine işaret ederken, bu devasa harcamaların giderek artan bir oranda borçla finanse edilmesinin teknoloji sektöründe ve geniş finans sisteminde riskleri büyütebileceği uyarısında bulundu.
Teknolojinin ekonomik büyüme üzerindeki olumlu etkilerine dikkat çekilirken, olası bir değerleme düzeltmesine karşı da tedbirli olunması gerektiği vurgulandı.
Yatırım Dalgası ve Büyümeye Katkısı
IMF’nin 2026 Yıllık Raporu'nda yer alan değerlendirmelere göre öne çıkan noktalar şunlar:
Hızlı Büyüme: Dış tahminler, küresel özel sektörün yapay zekâ bağlantılı yatırımlarının bu yıl 2 trilyon doların üzerine çıkacağını ve yapay zekânın küresel ekonomide en hızlı büyüyen alanlardan biri olduğunu gösteriyor.
ABD Ekonomisine Katkı: Teknoloji yatırımları 2025 yılında ABD’nin ekonomik büyümesine yaklaşık 0,5 puan katkı sağladı.
Kapsam: Veri merkezleri, yüksek performanslı işlemciler, enerji altyapısı ve bulut bilişim yatırımları sermaye harcamalarının en büyük bölümünü oluşturuyor.
Artan Borçlanma ve Sistematik Riskler
Raporda, yatırımların büyüklüğü kadar bunların finansman yapısına da dikkat çekildi:
Karmaşık Finansman Yapısı: Veri merkezi işleten şirketler, büyük teknoloji grupları ve çip üreticilerinin birbirleriyle kurduğu yatırım, kredi ve satın alma ilişkileri ağı, finansman yapısını karmaşıklaştırıyor. Aynı şirketlerin hem müşteri, hem yatırımcı hem de finansör konumunda olması riskleri artırıyor.
Tahvil ve Borç Kanalları: Büyük teknoloji şirketlerinin Ocak 2025’ten bu yana tahvil piyasasından 100 milyar doların üzerinde finansman sağladığına dikkat çekilirken; yüksek yatırım ihtiyacının nakit akışını aşması halinde özel kredi, kaldıraçlı kredi ve tahvil kanallarının daha yoğun kullanılacağı öngörülüyor.
Genişleyen Risk Alanı: Yapay zekâ yatırımlarındaki risklerin yalnız teknoloji şirketlerinin bilançolarında kalmayıp bankalar, özel kredi fonları, sigorta şirketleri ve tahvil yatırımcıları üzerinden tüm finans sistemine yayılabileceği ifade ediliyor.
Değerleme Düzeltmesi ve Beklentiler
IMF, büyük yatırımların beklenen ekonomik getiriyi sağlayamaması durumunda sert değerleme düzeltmeleri görülebileceği konusunda uyarıyor:
Piyasa Düzeltmesi Senaryosu: Pahalı yatırımların istenen verimlilik ve gelir artışını yaratmaması halinde teknoloji şirketlerinin yüksek değerlemelerinde düşüş yaşanabileceği; bunun servet kaybı, yatırımların azalması ve işten çıkarmalara yol açabileceği belirtiliyor.
Potansiyel Büyüme: Öte yandan IMF, yapay zekânın verimliliği artırması, maliyetleri düşürmesi ve yeni ekonomik faaliyet alanları yaratması halinde dünya ekonomisinin potansiyel büyümesini yukarı çekebileceğini de kabul ediyor. Bu bağlamda temel sorunun, 2 trilyon doları aşacak yatırım dalgasının ne kadar gelir getireceği ve hangi borç yapısıyla finanse edileceği olduğu vurgulanıyor.
