Küresel finans piyasalarında gözler yeniden tahvil faizlerine çevrildi. ABD ve Avrupa'da kredi risklerine ilişkin endişeler artarken, Japonya'nın para politikasında atacağı adımlar da yatırımcıların gündeminde önemli bir yer tutuyor.
Nomura ve Citigroup'un değerlendirmeleri, tahvil piyasasında henüz genel bir krizden söz edilmese de risklerin farklı kanallardan birikmeye devam ettiğini gösteriyor.
Nomura uyardı: Küresel faiz beklentileri değişebilir
Nomura analisti Naka Matsuzawa, ABD ve Avrupa'da tahvil getirileriyle birlikte kredi risklerine yönelik endişelerin de yatırımcıların pozisyonlarını etkilediğine dikkat çekti.
Matsuzawa'ya göre piyasalarda özellikle Japonya Merkez Bankasının faiz artırımlarını hangi seviyede sonlandıracağı, sıkılaştırmanın hangi hızda devam edeceği ve Japon yatırımcıların yurt dışındaki varlıklarını ülkelerine geri taşıma olasılığı tartışılıyor.
Nomura'nın değerlendirmesinde dikkat çeken nokta ise kredi piyasalarındaki olası bozulmanın para politikalarını da etkileyebilecek olması.
ABD ve Avrupa'da kredi sorunlarının derinleşmesi halinde, küresel faiz artırımlarına ilişkin beklentilerin geçici olarak ortadan kalkabileceği belirtiliyor.
Bu senaryoda merkez bankalarının enflasyonla mücadele kadar finansal istikrar risklerini de dikkate alması gerekebilir.
Japonya neden bu kadar önemli?
Japonya, uzun yıllardır düşük faiz ortamı nedeniyle küresel sermaye hareketlerinde önemli bir rol oynuyor. Japon yatırımcılar, daha yüksek getiri elde etmek amacıyla ABD ve Avrupa tahvilleri dahil çeşitli yabancı finansal varlıklara yatırım yapıyor.
Ancak Japonya'daki faizlerin yükselmesi, bu yatırımcıların kendi ülkelerindeki tahvillere yönelik ilgisini artırabilir.
Böyle bir değişim, özellikle yurt dışı tahvillerden Japonya'ya sermaye dönüşünün hızlanması halinde küresel tahvil piyasalarında satış baskısı yaratabilir.
Buradaki asıl risk yalnızca paranın yön değiştirmesi değil. Büyük yatırımcıların aynı dönemde benzer pozisyonlardan çıkmaya çalışması, piyasa likiditesini azaltarak fiyat hareketlerini sertleştirebilir.
Citi'den ABD tahvillerine temkinli yaklaşım
ABD merkezli Citigroup ise son dönemde gerçekleştirilen başarılı tahvil ihalelerine rağmen ABD Hazine tahvilleri konusundaki nötr duruşunu değiştirmedi.
Citi stratejisti Jason Williams, art arda gerçekleşen iki güçlü ihalenin yatırımcıların tahvil alımına yönelik çekincelerinin tamamen ortadan kalktığı anlamına gelmediğini belirtti.
Citi'nin dikkat çektiği bir diğer gelişme ise ABD Hazine Bakanlığının borçlanma stratejisi.
Kurumun beklentisine göre 4 Kasım 2026'da açıklanacak borçlanma planında 20 ve 30 yıl vadeli tahvil ihale tutarlarında azaltıma gidilebilir.
Citi'nin baz senaryosu, söz konusu iki vadede ihale büyüklüklerinin ayrı ayrı 3 milyar dolar azaltılması ve finansman ihtiyacının daha kısa vadeli Hazine bonolarıyla karşılanması yönünde.
Henüz kesinleşmiş bir karar bulunmasa da bu beklenti, ABD'nin uzun vadeli borçlanma maliyetlerinin ve tahvil arzının piyasalar açısından ne kadar önemli hale geldiğini gösteriyor.
Tahvil faizleri yükselirse borsalar neden etkileniyor?
Tahvil piyasasındaki gelişmeler yalnızca sabit getirili yatırım araçlarını ilgilendirmiyor. Özellikle ABD Hazine tahvillerinin getirileri, küresel varlık fiyatlamasında önemli bir referans oluşturuyor.
Tahvil getirileri yükseldiğinde yatırımcıların hisse senetlerinden beklediği getiri de değişebiliyor.
Daha yüksek iskonto oranları şirketlerin gelecekte yaratacağı nakit akışlarının bugünkü değerini düşürebiliyor. Bu durum, özellikle yüksek büyüme beklentileriyle fiyatlanan teknoloji şirketlerini baskı altına alabiliyor.
Ayrıca tahvil faizlerindeki yükseliş, şirketlerin kredi ve finansman maliyetlerine de yansıyabiliyor.
Ancak faizlerdeki her yükseliş borsalarda düşüş yaşanacağı anlamına gelmiyor. Yükselişin güçlü ekonomik büyümeden mi, enflasyon endişelerinden mi yoksa artan borçlanma risklerinden mi kaynaklandığı belirleyici oluyor.
Borsa İstanbul ve Türkiye için risk ne?
Küresel tahvil piyasalarında yaşanabilecek sert dalgalanmalar, Türkiye gibi gelişmekte olan ülkeleri de etkileyebilir.
ABD tahvil getirilerinin cazip seviyelerde kalması, uluslararası yatırımcıların gelişmekte olan ülke varlıklarına yönelme isteğini sınırlayabilir.
Böyle bir ortamda Türkiye açısından üç önemli kanal öne çıkıyor: yabancı portföy hareketleri, döviz cinsi borçlanma maliyetleri ve ülke risk primi.
Özellikle küresel riskten kaçışın güçlenmesi, Borsa İstanbul'da yabancı yatırımcıların pozisyonlarını ve Türkiye'nin Eurobond piyasasını etkileyebilir.
Diğer taraftan Türkiye'deki enflasyon görünümü, Merkez Bankasının para politikası, şirket bilançoları ve yerli yatırımcıların davranışları da piyasaların yönünü belirlemeye devam edecek.
Dolayısıyla küresel tahvil piyasasında yaşanabilecek olası bir satış dalgasının Borsa İstanbul üzerindeki etkisini tek bir nedene bağlamak doğru olmayacaktır.
Küresel piyasalarda asıl tehlike ne?
Tahvil piyasasında getirilerin yükselmesi tek başına bir finansal kriz işareti değil. Ancak getirilerin kısa sürede ve sert biçimde yükselmesi, mevcut yatırımcıların portföylerinde değer kayıplarına neden olurken yeni borçlanmaları da pahalı hale getirebilir.
Burada dikkat edilmesi gereken temel ayrım, tahvil faizi ile tahvil fiyatının ters yönlü hareket etmesidir. Piyasada getiriler yükselirken daha önce ihraç edilmiş sabit faizli tahvillerin fiyatları genellikle geriler.
Finansal kuruluşların aynı anda likidite ihtiyacıyla karşı karşıya kalması durumunda bu satışlar daha geniş piyasalara yayılabilir.
Bununla birlikte Nomura ve Citi'nin açıklamaları, böyle bir krizin kaçınılmaz olduğu yönünde bir değerlendirme içermiyor. Kurumların ortak noktası, belirsizlikler nedeniyle temkinli yaklaşımın korunması gerektiği.
Gözler 4 Kasım'a çevrildi
Önümüzdeki dönemde yatırımcılar açısından ABD Hazine Bakanlığının 4 Kasım'daki borçlanma açıklaması, Japonya Merkez Bankasının para politikası ve Fed'in faiz kararları önem taşıyacak. Özellikle uzun vadeli ABD tahvil ihalelerine gelen talep, getiri eğrisindeki değişimler ve küresel kredi risk primleri piyasaların yönü hakkında önemli sinyaller verebilir.
Henüz kesinleşmiş bir kriz yok. Ancak dünyanın en büyük finans kuruluşlarının aynı dönemde daha ihtiyatlı davranması, yatırımcıların tahvil piyasasındaki gelişmeleri yakından izlemesi gerektiğini gösteriyor.
