İktisatçı Mahfi Eğilmez, reel sektörün döviz açığındaki artışa dikkat çekerek, bu durumun yakından takip edilmesi gerektiğini belirtti. TCMB verilerine göre şirketlerin net döviz pozisyonu açığı 210,8 milyar dolara ulaştı.
İktisatçı Mahfi Eğilmez, kişisel blogunda yayımladığı değerlendirmede reel sektörün döviz açık pozisyonuna ilişkin önemli uyarılarda bulundu. Bir şirketin döviz cinsinden borç taşımasının tek başına risk oluşturmadığını belirten Eğilmez, asıl tehlikenin döviz yükümlülüklerinin döviz gelirlerini aşmasıyla ortaya çıktığını ifade etti.
Eğilmez, örneğin 100 milyon dolar döviz borcu olan bir şirketin 30 milyon dolar döviz geliri bulunması durumunda 70 milyon dolarlık net döviz açığı oluşacağını vurguladı. Kur yükseldiğinde borcun TL karşılığının artacağını, gelirler aynı oranda artmadığı takdirde şirket bilançolarının olumsuz etkileneceğini kaydetti.
“Makroekonomik Riske Dönüşebilir”
Tek bir şirket açısından yönetilebilir olabilecek döviz riskinin, çok sayıda şirketin aynı anda açık pozisyon taşıması durumunda ekonomi genelinde makroekonomik bir riske dönüşebileceğini söyleyen Eğilmez; kur artışlarının bilançoları bozabileceğini, kredi riskini yükseltebileceğini ve yatırımlarla istihdamı olumsuz etkileyebileceğini belirtti.
Türkiye'nin 2001 krizinde benzer bir mekanizmanın etkilerini yaşadığını hatırlatan Eğilmez, o dönemde bankacılık sektörünün döviz açık pozisyonunun önemli bir kırılganlık unsuru olduğunu aktardı. BDDK verilerine göre bankaların döviz pozisyonu açığının 19 Şubat 2001 itibarıyla 15,2 milyar dolar seviyesinde bulunduğunu hatırlatan Eğilmez, dalgalı kur sistemine geçişle birlikte TL'deki sert değer kaybının bilançoları sarstığını ifade etti.
Reel Sektörün Net Döviz Açığı 210,8 Milyar Dolar
Günümüzde bankacılık sisteminin 2001 döneminden farklı bir yapıda olduğunu belirten Eğilmez, bu kez reel sektör şirketlerinin döviz açık pozisyonunun dikkat çekici seviyelere ulaştığına işaret etti.
TCMB'nin Temmuz 2026 verilerine göre reel sektör firmalarının 190,4 milyar dolarlık döviz varlığına karşılık 401,2 milyar dolar döviz yükümlülüğü bulunuyor. Bu tabloya göre sektörün net döviz pozisyonu açığı 210,8 milyar dolar seviyesinde yer alıyor.
“Tek Başına Kriz Göstergesi Değil”
210,8 milyar dolarlık net açığın tek başına bir kriz göstergesi olarak değerlendirilmemesi gerektiğinin altını çizen Eğilmez, şirketlerin döviz gelirleri, ihracat performansları, borç vadeleri ve kur riskinden korunma araçlarının birlikte ele alınması gerektiğini belirtti. Buna rağmen reel sektörün döviz açığının yakından izlenmesi gereken kritik bir gösterge olduğunu vurgulayan Eğilmez, temel riskin şirketlerin kur artışları karşısında borçlarını çevirebilme ve ödeme kapasitesiyle ilgili olduğunu sözlerine ekledi.
