ABD'li yatırım bankası Goldman Sachs; Türkiye'de para piyasası fonlarında gözlenen oynaklık, TL mevduat eğilimleri, kredi büyümesi ve Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası’nın (TCMB) rezerv ve likidite durumuna ilişkin kapsamlı bir değerlendirme notu yayımladı.
Raporda, mevduat faizlerindeki gerilemeye rağmen TL mevduatlarına olan güçlü talep ve para piyasası fonlarından yaşanan çıkışlar öne çıkarıldı.
Mevduat Faizleri Düştü, TL Mevduat Eylül'de 20 Milyar Dolar Arttı
Goldman Sachs, 11 Eylül ile biten haftada TL mevduat faizlerinin 0,5 puan gerileyerek yıllık %43,9 seviyesine indiğini kaydetti. Buna karşın TL mevduat hacminde dikkate değer bir artış yaşandığı belirtildi:
Mevduat Girişi: 15 Eylül itibarıyla TL mevduatları bir önceki haftaya göre 12 milyar dolar arttı. Böylece Eylül ayındaki toplam TL mevduat artışı yaklaşık 20 milyar dolara ulaştı.
Para Piyasası Fonlarından Çıkış: Aynı dönemde para piyasası fonlarından 1,8 milyar dolarlık çıkış yaşanırken, eylülün ilk iki haftasındaki toplam çıkış yaklaşık 4 milyar doları buldu. Goldman Sachs, fonlardan çıkan bu kaynağın doğrudan TL mevduatlarına aktarıldığını vurguladı.
Kredi Faizleri: Tüketici kredisi faizleri 0,8 puan artışla %61,7'ye yükselirken, ticari kredi faizleri 0,4 puan düşüşle %53,6'ya geriledi.
TCMB Rezervlerinde 9 Milyar Dolarlık Düşüş
Raporda öne çıkan bir diğer kritik başlık merkez bankası rezervleri ve likidite imkanları oldu:
Brüt Rezervler: 17 Eylül itibarıyla TCMB'nin brüt rezervleri bir önceki haftaya göre 9 milyar dolar azalarak 180 milyar dolar seviyesine geriledi.
Değerleme Etkisinden Arındırılmış Veri: Altın değerleme etkileri hariç tutulduğunda rezervlerdeki düşüşün 7 milyar dolar olduğu ifade edildi.
Savaş Öncesi Karşılaştırma: TCMB rezervlerinin İran savaşı öncesindeki seviyelere kıyasla 36 milyar dolar (altın hariç 14 milyar dolar) daha düşük olduğu, döviz likiditesinin ise 10 milyar dolar gerilediği aktarıldı.
Yabancı Girişi Sınırlı Kaldı, Sistemde Aşırı Likidite Sürece İşaret Ediyor
Yabancı sermaye akışları ve piyasa likiditesine ilişkin veriler şu şekilde sıralandı:
Yabancı Akımları: 11 Eylül haftasında hisse senedi ve DİBS piyasalarına yaklaşık 0,2'şer milyar dolarlık sınırlı yabancı girişi gerçekleşti. Şubat ayından bu yana kümülatif yabancı çıkışı 3 milyar dolar olurken, swap ve TL pozisyonları dahil edildiğinde toplam net yabancı girişi 5 milyar dolar olarak tahmin edildi.
Likidite Fazlası: TCMB'nin bankalara sağladığı net fonlama 17 Eylül itibarıyla 38 milyar TL artarak eksi 948 milyar TL seviyesine geldi. Kuruluş, bu durumun bankacılık sisteminde aşırı likidite fazlasının devam ettiğini gösterdiğini belirtti.
Kredi Genişlemesi: Yıllık bazda toplam ağırlıklı kredi genişlemesi (TL + döviz) %27 düzeyinde gerçekleşerek 2024 ortasındaki dip seviyelere yakın seyretti.
