Piyasalarda son dönemde yaşanan fon skandallarının ardından Sermaye Piyasası Kanunu'nda kapsamlı değişiklikler yapılması için resmi hazırlıklar başlatıldı. Yaklaşık 30 maddeden oluşması beklenen yeni yasa taslağı; yatırımcıların korunması, denetimlerin sıkılaştırılması ve usulsüzlüklere yönelik yaptırımların caydırıcılığının artırılması odaklı üç ana başlık altında şekilleniyor.
Üç Temel Başlık ve Taslağın Kapsamı
Hürriyet'ten Önder Yılmaz'ın haberine göre, farklı alternatifler üzerinden çalışılan ve olgunlaştırıldıktan sonra Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın onayına sunulması planlanan düzenleme üç temel sütun üzerine kuruluyor:
Yatırımcının Korunması: Tasfiye edilen fonlarda ara ödemelere yasal zemin hazırlanması, net yatırım tutarının netleştirilmesi ve süreçlerin hızlandırılması amaçlanıyor.
SPK’nin Erken Müdahale Yetkisi: Kurulun piyasa bozucu eylemlere ve riskli yapılara daha hızlı müdahale edebilmesi için yetki alanı genişletiliyor.
Sorumluluk ve Caydırıcı Yaptırımlar: İdari para cezalarının alt ve üst sınırları yükseltilirken, cezaların ihlalin ekonomik büyüklüğüne göre belirlenmesi seçenekleri değerlendiriliyor.
'Otomatik Aksiyon' ve Erken Uyarı Mekanizması
Yapay Zekâ ve Veri Takibi: Hazırlık kapsamında, belirli risk göstergelerinin ortaya çıkması halinde insan inisiyatifini azaltarak süreçlerin hızla işletilmesini sağlayacak “erken uyarı ve otomatik aksiyon sistemi” kurulması öngörülüyor.
Hangi Durumlar Tetikleyecek?: Bir fonun büyüklüğünün temel finansal göstergelerle açıklanamayacak düzeyde artması, likidite oranlarının hızla düşmesi ya da sığ hisselerde olağan dışı yoğunlaşmalar görülmesi durumunda sistem devreye girecek.
Genişletilmiş Bildirim Yükümlülüğü: Kurumlarca yalnızca suç şüphesi bulunan durumların değil; olağan dışı fon getirileri, ilişkili taraf işlemleri ve yatırımcı çıkışlarındaki anormal artışların da SPK bildirim kapsamına alınması planlanıyor.
Fon Yöneticilerinin Sorumlulukları ve Diğer Yenilikler
Varlık Ayrıştırması: Fon varlığı ile şirket varlığının kesin olarak ayrıştırılması, risk yönetimi, iç kontrol mekanizmaları ve yatırım kararlarının kayıt altına alınması konularındaki kurallar güçlendiriliyor.
Kripto Varlıklar: Kripto varlıklara ilişkin düzenlemelerde ise SPK'nin denetim yetkisinin daha net ve şeffaf biçimde tanımlanması bekleniyor.
