İran, Hürmüz Boğazı'nın yeniden açılmasına yönelik Umman ile yürütülen müzakerelerde dikkat çeken talepler gündeme getirdi. Tahran yönetiminin, ABD ve İsrail'e ait gemilerin boğazdan geçişinin yasaklanmasını ve "düşman ülkelere" ait gemilerden geçiş öncesinde tazminat talep edilmesini istediği öne sürüldü.
Enerji ticaretinin en kritik geçiş noktalarından biri olan Hürmüz Boğazı'na ilişkin müzakerelerde gündeme gelen bu talepler, taraflar arasındaki görüş ayrılıklarını derinleştirdi. Şubat ayında başlayan ABD-İsrail ile İran arasındaki savaşın ardından büyük ölçüde aksayan enerji sevkiyatının yeniden normale dönmesi için yürütülen görüşmelerin, küresel enerji piyasaları açısından kritik önem taşıdığı değerlendiriliyor.
Bloomberg: Taslakta yeni şartlar yer alıyor
Bloomberg'in haberine göre, İran ile Umman arasında hazırlanan anlaşma taslağında, ABD ve İsrail bağlantılı gemilere yönelik yeni kısıtlamalar bulunuyor. Taslakta ayrıca, "düşman ülkelerden" geçiş izni verilmeden önce çeşitli tazminat ve ücretlerin talep edilmesine yönelik maddelerin yer aldığı belirtiliyor.
Eski ABD Dışişleri Bakanlığı yetkilisi ve Atlantic Council kıdemli uzmanı Thomas Warrick, söz konusu önerilerin Washington tarafından olumlu karşılanmasının zor olduğunu belirterek, tarafların uzlaşmak yerine taleplerini artırdığını ifade etti.
Trump: Müzakereler iyi ilerliyor
ABD Başkanı Donald Trump ise Beyaz Saray'da gazetecilerin Hürmüz Boğazı görüşmelerine ilişkin sorusuna kısa bir yanıt verdi. Trump, müzakerelerin "iyi ilerlediğini" söylemekle yetindi.
ABD serbest geçişte ısrarcı
ABD yönetimi, Hürmüz Boğazı'nda savaş öncesindeki serbest geçiş düzenine dönülmesini savunuyor. Washington, uluslararası ticaret gemilerinin herhangi bir izin, ek ücret veya harca tabi olmadan boğazdan geçebilmesi gerektiğini vurguluyor.
Buna karşın İran, boğazın tamamen yeniden açılmasının ancak ABD'nin uyguladığı deniz ablukasının kaldırılmasıyla mümkün olacağını savunuyor. ABD'nin ise daha önce kısa süre yürürlükte kalan anlaşma şartlarına dönmeye hazır olup olmadığı konusunda henüz net bir açıklama yapmadığı belirtiliyor.
İran Parlamentosu taslağı değerlendiriyor
Yarı resmi Fars Haber Ajansı'nın aktardığına göre, Hürmüz Boğazı anlaşma taslağı İran Parlamentosu'nun incelemesine sunuldu.
Taslakta öne çıkan maddeler arasında şunlar yer alıyor:
- ABD ve İsrail'e ait gemilere Hürmüz Boğazı'ndan geçiş yasağı uygulanması,
- İsrail bağlantılı yüklerin taşınmasının engellenmesi,
- Sigorta, çevresel maliyetler ve çeşitli hizmetleri kapsayan yeni ücretlendirme sistemi oluşturulması.
Öte yandan Fars Haber Ajansı, ismi açıklanmayan bir kaynağa dayandırdığı haberinde İran deniz kuvvetlerinin Hürmüz Boğazı girişinde "düşmanca hedefleri" vurduğunu iddia etti. Ancak söz konusu iddiaya ilişkin resmi makamlar tarafından ayrıntılı bir açıklama yapılmadı.
Hürmüz Boğazı'na ilişkin müzakerelerde tarafların nasıl bir uzlaşmaya varacağı, küresel enerji arzı ve petrol fiyatlarının seyri açısından yakından takip ediliyor.
