İş ve sosyal güvenlik hukukunda belirsizlik yaratan kritik bir husus Yargıtay kararıyla netlik kazandı. Satış, pazarlama ve performans odaklı sektörlerde görev yapan çalışanların aldığı değişken nitelikli primlerin kıdem tazminatına etkisi konusunda Yargıtay 9. Hukuk Dairesi emsal bir karara imza attı.
Alınan kararla birlikte, satış hedeflerine bağlı olarak ödenen ve tutarı aydan aya farklılık gösteren primler, işten ayrılma durumunda hesaplanan giydirilmiş brüt ücret kapsamına dahil edilecek.
Davanın Geçmişi: Takım Liderinin Haklı Feshi ve Prim Talebi
Söz konusu emsal karara konu olan hukuki süreç, bir şirkette takım lideri olarak çalışan işçinin iş akdini haklı nedenle feshetmesiyle başladı:
Çalışanın İddiası: Temel maaşının yanı sıra satış hedeflerini tutturması karşılığında prim aldığını, ödenmemiş 19,5 saatlik fazla çalışması bulunduğunu ve satış hedeflerinde keyfilik yapıldığını belirterek kıdem tazminatı ile fazla çalışma ücretini talep etti.
İşverenin Savunması: Çalışanın sebepsiz istifa ettiğini, tüm işçilik alacaklarının eksiksiz ödendiğini ve primlerin tamamen dönemsel hedeflere bağlı, sürekliliği olmayan ödemeler olduğunu savundu.
İlk Derece ve Bölge Adliye Mahkemesi: Yapılan incelemede ödenmeyen fazla çalışma süresi tespit edilerek feshin haklı olduğuna ve kıdem tazminatının primler de gözetilerek ödenmesine karar verildi; işverenin istinaf başvurusu reddedildi.
Yargıtay 9. Hukuk Dairesi: "Düzenli Olmasa da Prim Giydirilmiş Ücrete Dâhildir"
Dosyayı inceleyen Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, satış primlerinin hukuki niteliğine dair şu kesin ilkeleri ortaya koydu:
"Satış hedeflerine bağlı olarak tutarı her ay değişebilen primler, kıdem tazminatına esas giydirilmiş ücret hesaplamasında mutlak suretle dikkate alınmalıdır. Primlerin her ay aynı miktarda ödenmemesi veya çalışanın yalnızca satış hedefini gerçekleştirdiği dönemlerde prime hak kazanması, bu ödemelerin kıdem tazminatı hesabından muaf tutulması için gerekçe teşkil etmez."
Kararın İşçi ve İşveren Açısından Hukuki Sonuçları
| Taraf | Yeni Kararın Getirdiği Hukuki ve Finansal Yükümlülükler |
|---|---|
| 👤 Çalışanlar (İşçiler) | İşten ayrılma süreçlerinde alacakları kıdem tazminatı tutarı potansiyel olarak artacak; son 1 yıllık prim ortalamaları giydirilmiş ücrete eklenecektir. |
| 🏢 İşverenler (Şirketler) | Kıdem tazminatı karşılıklarını ve muhtemel tazminat yükümlülüklerini yeniden revize etmek ve prim sistemlerini şeffaflaştırmak durumundadır. |
| ⚖️ İş Hukuku / Yargı | Değişken primlerin tazminat hesabına dahil edilip edilmeyeceğine dair yargıdaki görüş ayrılıkları ve belirsizlikler son bulmuştur. |
Bu tarihi karar, özellikle perakende, çağrı merkezi, finans, gayrimenkul ve ilaç gibi prim sisteminin yoğun kullanıldığı sektörlerde faaliyet gösteren şirketler ile çalışanlar için yeni bir dönemi başlatıyor.
