Uluslararası kredi derecelendirme kuruluşu Fitch Ratings, İslami finans piyasalarında kripto varlıklara ve dijital paralara yönelik yaklaşımın ülkeler arasında önemli ölçüde farklılaştığını bildirdi. Malezya, Birleşik Arap Emirlikleri (BAE) ve Bahreyn gibi merkezlerde dijital varlık ekosistemi hızla gelişirken; dini yorum farklılıkları, ortak küresel İslami finans standartlarının bulunmaması ve bankaların temkinli tutumu daha geniş çaplı benimsenmeyi sınırlıyor.
Fitch, bazı ülkelerde düzenleyici stratejiler ve ulusal fetva kurullarının desteğiyle kripto para arzının kademeli olarak gelişmeye devam etmesini bekliyor.
İslami Finans ve Kripto Piyasalarında Öne Çıkan Göstergeler
Açıklanan raporda yer alan temel finansal parametreler, bölgesel işlem hacimleri ve şeriat uyumluluk verileri şu şekilde:
BAE (VARA) Toplam İşlem Hacmi (2025): ~ 680 Milyar Dolar
BAE Yönetilen Sanal Varlık Büyüklüğü: > 2,5 Milyar Dolar
Malezya Şeriat Onaylı Kripto Varlıklar: Bitcoin (BTC), Ethereum (ETH), Ripple (XRP), Stellar (XLM)
Malezya Lisanslı Dijital Varlık Kuruluşu: 10 Oyuncu (2026 İlk Yarı Sonu)
Bahreyn Şeriata Uygun Hizmet Sağlayıcı Sayısı: 9 Kuruluş (Eylül 2026 İtibarıyla)
Ödemeler Ağ Geçidi Sunan Bankalar: Türkiye, Pakistan, Ürdün, Mısır ve Körfez Katılım Bankaları
Malezya, BAE ve Bahreyn Ekosistemde Başı Çekiyor
Raporda Malezya, İslami finansta kripto paralara en açık ülkeler arasında gösterildi. Malezya Sermaye Piyasası Kurulu’na (SC) bağlı Şeriat Danışma Konseyi; 2020 ile 2026’nın ilk yarısı arasındaki süreçte Bitcoin, Ethereum, Ripple ve Stellar dahil olmak üzere öne çıkan kripto varlıkları şeriata uygun ilan etti.
BAE ise Dubai Sanal Varlıklar Düzenleme Otoritesi (VARA) denetimindeki 680 milyar dolarlık işlem hacmi ile küresel bir merkez haline geldi. Bahreyn Merkez Bankası da Haziran 2026'da ülkenin ilk stabilcoin ihraççısına lisans vererek ekosistemi güçlendirdi.
Türkiye ve Körfez'deki İslami Bankaların Rolü
Fitch değerlendirmesinde, altı Körfez ülkesinin yanı sıra Türkiye, Pakistan, Ürdün ve Mısır’daki bazı Katılım / İslami bankaların, lisanslı kripto borsalarına ödeme ağ geçidi işlevi sunarak ekosisteme dolaylı olarak entegre olduğu ifade edildi.
Buna karşılık, bankaların kripto para ticareti, saklama veya aracılık faaliyetlerinden henüz kayda değer bir gelir akışı elde etmediği; doğrudan kripto ticareti yerine blokzincir altyapısı ve varlık tokenizasyonu projelerinin daha hızlı kabul göreceği vurgulandı.
