Petrol piyasasında savaşın getirdiği belirsizlik, ABD-İran anlaşması ve Hürmüz Boğazı'nın yeniden açılmasıyla yerini arz fazlası endişelerine bıraktı. Analistlere göre, küresel piyasayı dengeleyebilecek tek güç Çin olarak öne çıkıyor.
ABD ve İran arasındaki anlaşmanın ardından küresel petrol piyasasında tüm dikkatler Çin'e çevrildi. Uzmanlar, savaş döneminde petrol talebini stratejik olarak azaltan, stoklarını kullanan ve temiz enerjiye hız veren Pekin yönetiminin, küresel ekonomi için kritik bir denge unsuru haline geldiğini belirtiyor.
Çin tampon görevi üstlendi
Savaş sürecinde petrol piyasalarında 1 milyar varillik arz kaybı yaşanırken, fiyatların 200 dolara kadar çıkması bekleniyordu. Ancak beklentilerin aksine, anlaşma haberleriyle fiyatlar geriledi. Analistlere göre, bu tabloda en önemli etken Çin'in izlediği strateji oldu. Pekin yönetimi, ithalatı kısarak, stratejik rezervlerini devreye sokarak ve elektrikli araç kullanımını teşvik ederek küresel arz şokunun etkisini sınırladı.
Çin'in devasa petrol rezervi fiyatları baskılıyor
Brent petrol, Hürmüz Boğazı'nda ticaretin normale döneceği beklentisiyle varil başına 78 doların altına geriledi. Analistler, İran savaşının küresel arzın yüzde 14'ünü etkilemesine rağmen fiyatların sert yükselmemesini, Çin'in günlük yaklaşık 3 milyon varillik ithalat kısıntısına bağlıyor.
Rystad Energy verilerine göre, savaş öncesinde Rusya ve İran'dan aldığı indirimli petrolle stoklarını 1 milyar varilin üzerine çıkaran Çin, elektrikli araç dönüşümüyle de tüketimini düşürdü. Uluslararası Enerji Ajansı (IEA) verilerine göre, ülkedeki elektrikli araç filosu günlük yaklaşık 1 milyon varillik petrol talebini ortadan kaldırdı.
Arz fazlası endişesi: Dengeleri kim koruyacak?
IEA, Hürmüz Boğazı'nın tamamen açılmasıyla gelecek yıl günlük 4,7 milyon varillik arz fazlası oluşabileceği konusunda uyardı. Kpler analistleri ise bu durumun önümüzdeki aydan itibaren başlayabileceğini ve yaklaşık 100 milyon varillik atıl petrolün piyasaya dönebileceğini öngörüyor.
Dünya genelinde yaz dönemi ihtiyaçlarının büyük oranda karşılanmış olması, gözleri yeniden Çin'in satın alma kapasitesine çevirdi. Uzmanlar, oluşabilecek arz fazlasını dengeleme konusunda Pekin'in atacağı adımların, küresel petrol fiyatlarının gelecekteki yönünü belirleyeceğini vurguluyor.
