Küresel gıda arzının en kritik halkalarından biri olan buğday vadeli işlemleri, Karadeniz’de tırmanan askerî gerilim ve diplomatik girişimlerin sonuçsuz kalmasıyla sert yükseliş kaydetti. Vadeli piyasalarda günlük %3,37 oranında değer kazanan buğday fiyatları, 24,13 sentlik artışla 740,13 sent/kile (bushel) seviyesine ulaştı. Fiyatlar 4 Eylül’de kaydedilen kayıpları telafi ederek yeniden 7,40 dolar (740 sent) eşiğinin üzerine çıktı.
Buğday, son bir aylık periyotta %15,40, yıllık bazda ise %42,07 oranında prim yaparken, piyasalarda 3. çeyrek ortalama fiyat beklentisi 720,46 sent seviyesinde bulunuyor.
Diplomasi tıkandı, Karadeniz'de sevkiyat aksadı
Fiyatlardaki yukarı yönlü sıçramayı tetikleyen temel gelişmeler şu şekilde öne çıktı:
Sonuçsuz Diplomatik Temaslar: ABD temsilcilerinin hafta sonu Moskova ve Kiev hattındaki temaslarından tahıl koridorunu ve sevkiyatları yeniden güvenceye alacak kapsamlı bir anlaşma çıkmadı. Kiev saldırılarına üç gün ara verilmesi kararlaştırılsa da kalıcı ateşkes sağlanamadı.
Liman ve Rafineri Saldırıları: Ukrayna’nın Rus petrol rafinerilerine yönelik operasyonları ve Karadeniz terminalleri ile ihracat altyapısının zarar görmesi, iki dev üreticiden yapılacak tarımsal ihracatı fiilen kısıtladı.
Düşen ABD Stokları: ABD’nin buğday stokları Haziran ayında 1,30 milyar kile seviyesinden 920 milyon kileye gerileyerek arz yönlü endişeleri artırdı.
Diğer tarım emtialarında son durum
Karadeniz krizinin gölgesinde diğer tarım ve yumuşak emtia ürünlerinde karışık bir seyir izlendi:
Yulaf: %11,42 yükseliş
Mısır:
Kanola: %1,33 yükseliş
Kahve: %0,92 düşüş
Pirinç: %10,00 düşüş
Şeker: %0,27 düşüş
