Yemen'deki İran destekli Husilerin, Kızıldeniz'in güneyini Aden Körfezi'ne bağlayan Babülmendep Boğazı'ndan geçen ticari gemilerden geçiş ücreti alınmasına yönelik bir plan üzerinde çalıştığı öne sürüldü.
Reuters'ın bölgesel kaynaklara dayandırdığı haberine göre, söz konusu planın uluslararası deniz taşımacılığı ve enerji ticareti üzerinde önemli etkiler oluşturabileceği değerlendiriliyor.
İddia Reuters'tan: İran'da Görüşüldü
Haberde yer alan bilgilere göre, Husi yetkilileri Temmuz ayında İran'ın dini lideri Ali Hamaney'in cenaze töreni için bulundukları İran'da yetkililerle Babülmendep Boğazı'ndan geçen gemilere ücret uygulanması konusunu görüştü.
Reuters'a konuşan ve Tahran tarafından bilgilendirildiği belirtilen iki bölgesel yetkili, planın temel hedeflerinden birinin uluslararası su yollarında ücretlendirme uygulamasını normalleştirmek ve ABD üzerindeki baskıyı artırmak olduğunu ifade etti.
İranlı Danışmanların Sürece Destek Verdiği Öne Sürüldü
Bölgedeki bir Arap yetkiliye göre, İran'dan dönen Husi heyetine Babülmendep Boğazı'ndaki geçiş ücretlerini düzenleyecek olası bir idari yapı oluşturulması konusunda İranlı danışmanlar eşlik etti.
Öte yandan Reuters'a konuşan iki Batılı diplomat, Körfez ülkeleri ile Avrupa'nın böyle bir uygulamaya karşı çıkmasının beklendiğini belirtti. Haberde ayrıca Çin'e ait gemilerin olası uygulamadan muaf tutulmasının değerlendirildiği, ancak planın ne zaman hayata geçirileceğine ilişkin net bir takvim bulunmadığı aktarıldı.
Petrol Arzı ve Küresel Ticaret İçin Kritik Risk
Uzmanlara göre Babülmendep Boğazı'nda yaşanabilecek yeni kısıtlamalar, küresel enerji arzı açısından önemli riskler oluşturabilir. Boğazın fiilen kapanması ya da geçişlerin zorlaşması halinde Suudi Arabistan, Hürmüz Boğazı'na alternatif olarak kullandığı kritik deniz güzergâhını kaybedebilir.
Bu durumun petrol arzına ilişkin endişeleri artırabileceği ve uluslararası enerji piyasalarında fiyat baskısı oluşturabileceği değerlendiriliyor.
Deniz Taşımacılığı Süresi Üç Katına Çıkabilir
Babülmendep Boğazı üzerinden Asya'ya yapılan deniz taşımacılığı ortalama 16 gün sürüyor. Ancak güvenlik gerekçesiyle gemilerin Kızıldeniz yerine Ümit Burnu üzerinden yönlendirilmesi halinde yolculuk süresi yaklaşık 50 güne kadar uzayabiliyor.
Söz konusu güzergâh değişikliği, navlun maliyetlerini yükseltirken küresel tedarik zincirlerinde yeni aksamalara neden olabileceği yönünde değerlendiriliyor.
Bölgedeki Gerilim Sürüyor
İran destekli Husiler, 20 Temmuz'da Suudi Arabistan'a yönelik deniz ambargosu ilan etmiş ve Kızıldeniz'deki güvenlik risklerini artıran yeni adımlar atmıştı. Reuters'ın gündeme taşıdığı geçiş ücreti planının hayata geçirilip geçirilmeyeceği ise önümüzdeki dönemde bölgedeki siyasi ve askeri gelişmelere bağlı olarak netlik kazanacak.
