Mahfi Eğilmez, mahfiegilmez.com’da yayımlanan "Topal Ördek ve Piyasalar" başlıklı köşe yazısında, ABD'de gerçekleştirilen ara seçim sonuçlarını ve bu sonuçların küresel finans piyasaları ile Türkiye ekonomisine olası etkilerini masaya yatırdı.
Seçimlerde Cumhuriyetçi Parti'nin hem Senato’da hem de Temsilciler Meclisi’nde çoğunluğu kaybetmesi, Donald Trump’ın siyasal gücüne önemli bir darbe vurdu. Eğilmez, bu tabloyu "gaz pedalı hâlâ Trump’ta olsa da fren Demokratlarda olacak" sözleriyle özetledi. İran savaşı, hayat pahalılığı ve gümrük tarifelerinin Cumhuriyetçilerin yenilgisinde belirleyici olduğunu vurgulayan yazar, sonuçların Trump’ın siyasal gücünün de sınırları olduğunu açıkça gösterdiğini belirtti.
Trump Tam Olarak "Topal Ördek" Konumunda mı?
ABD siyasetinde görev süresinin sonuna yaklaşan ve etkisi azalan başkanlar için kullanılan "topal ördek" (lame duck) tanımına Trump'ın henüz iki yılı olmasına rağmen Kongre'yi kaybetmesi nedeniyle yaklaştığı ifade ediliyor.
- Demokratların Kongre’yi kontrol etmesi; Trump’ın yasa çıkarma, bütçe politikalarını uygulama kapasitesini sınırlayacak, denetimi artıracak ve yeni yasalar için uzlaşmayı zorunlu kılacak.
- Buna karşın Trump’ın gücünü tamamen kaybettiği söylenemez; başkanlık kararnameleri ve yürütme yetkileriyle hareket etmeye devam edebilir. Önümüzdeki dönem, gücün ortadan kalkmasından ziyade sınırlandırılmasına sahne olacak.
Seçim Sonuçlarının Finansal Piyasalara Etkisi
Piyasalar seçim sonuçlarını olumlu karşılayarak Dow Jones, S&P 500 ve Nasdaq endekslerinde yükseliş kaydetti. Petrol fiyatlarındaki düşüş ise enflasyon endişelerini hafifletti.
- Olumlu Tepkinin Nedenleri: Siyasal belirsizliğin azalması, Trump’ın öngörülmesi güç politikalarının sınırlanabileceği beklentisi ve İran savaşının sona ermesine yönelik umutlar.
- Olası Riskler: Demokratların yapay zekâ yatırımları ve veri merkezleri üzerinde daha sıkı düzenleme talebi teknoloji şirketleri için yeni riskler yaratabilir. Ayrıca bütçe ve borçlanma limiti konusundaki olası anlaşmazlıklar yeni belirsizlikleri tetikleyebilir.
3 Ocak 2027'ye Kadar Kritik İki Ay
Yeni seçilenlerin göreve başlayacağı 3 Ocak 2027 tarihine kadar olan iki aylık geçiş sürecinde Trump, hâlâ Cumhuriyetçilerin çoğunlukta olduğu bir Kongre ile çalışacak. Bir daha başkan seçilme olanağı bulunmayan Trump'ın bu süreçte beklenmedik adımlar atabileceğine dikkat çeken Eğilmez, belirsizliklerin tamamen ortadan kalktığını düşünmek için erken olduğu uyarısında bulundu.
Küresel Piyasalar ve Türkiye'ye Yansımaları
ABD'deki siyasal dengelerin değişmesi dolar, tahvil faizleri, petrol fiyatları ve risk iştahı üzerinden tüm dünyayı etkileyecek:
- Trump’ın gücünün zayıflaması doların değer kaybetmesine yol açabilir.
- Doların gerilemesi ve petrol fiyatlarındaki düşüş, özellikle enerji ithalatçısı olan Türkiye için cari açığın ve enflasyon baskısının azalmasına katkı sağlayabilir.
- Ancak Eğilmez, Türkiye'ye yönelik sermaye hareketlerinde küresel faktörlerin yanı sıra ülkenin kendi ekonomik politikaları ve risk priminin de kritik rol oynadığının altını çiziyor.
