Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, gelişmekte olan ülkelerin iklim finansmanı ihtiyacının yıllık 1,8 trilyon dolara ulaştığını belirterek, finansman açığının önemli bölümünün yatırıma hazır ve finanse edilebilir projelerin yetersizliğinden kaynaklandığını söyledi. Şimşek, iklim yatırımlarının hızlandırılması için proje hazırlığı, kamu kaynaklarının etkin kullanımı ve kapasite geliştirmenin öncelikli alanlar olduğunu vurguladı.
ŞİMŞEK, COP31 KAPSAMINDA İKLİM FİNANSMANINI DEĞERLENDİRDİ
Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, Antalya'da düzenlenen Birleşmiş Milletler (BM) İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi 31. Taraflar Konferansı (COP31) kapsamında gerçekleştirilen "Hedeften Uygulamaya: İklim Finansmanını Harekete Geçirmek İçin Stratejik Ortaklıklar" başlıklı panelin açılışında konuştu.
Uluslararası Kalkınma Finansmanı Kulübü (IDFC) ve Türkiye Sınai Kalkınma Bankası (TSKB) tarafından düzenlenen panelde konuşan Şimşek, COP31'in uygulama yaklaşımı üzerine inşa edildiğini ifade etti.
Gelişmekte olan ülkelerin sürdürülebilir kalkınma hedeflerini finanse edebilmek için her yıl yaklaşık 4 trilyon dolara ihtiyaç duyduğunu belirten Şimşek, bu tutarın 1,8 trilyon dolarlık bölümünün iklim finansmanına ayrılması gerektiğine dikkati çekti.
Çok taraflı kalkınma bankalarının çalışmalarına rağmen finansman açığının büyümeye devam ettiğini kaydeden Şimşek, ulusal kalkınma bankalarının kendi kaynaklarını harekete geçirerek bu açığın kapatılmasında daha fazla sorumluluk üstlenebileceğini dile getirdi.
"KALKINMA BANKALARINI KATALİZÖR OLARAK GÖRÜYORUM"
Ulusal ve çok taraflı kalkınma bankalarının işbirliğinin önemine değinen Şimşek, çok taraflı kalkınma bankalarının uzun vadeli finansman ve küresel uzmanlık, ulusal kalkınma bankalarının ise yerel bilgi birikimi sağladığını belirtti.
Bu iki yapının birlikte hareket etmesiyle projelerin finanse edilebilir hale geldiğini ifade eden Şimşek, daha yüksek standartlar ve etkili finansman araçlarının geliştirilebildiğini söyledi.
Ulusal kalkınma bankalarının çok taraflı bankalarla yürüttüğü çalışmalar sayesinde proje hazırlığında daha yüksek standartları benimsediğini aktaran Şimşek, yönetişim, çevresel ve sosyal güvenceler ile risk yönetiminin kritik öneme sahip olduğunu vurguladı.
Kalkınma bankalarının yalnızca finansman sağlayan aracılar olmadığını belirten Şimşek, bu kurumların ekonomide daha iyi yönetişim anlayışının ve yüksek yatırım standartlarının gelişmesine katkı sunduğunu ifade etti.
YATIRIMCILAR İÇİN ÖNGÖRÜLEBİLİRLİK VURGUSU
Küresel ölçekte yaşanan belirsizliklere de değinen Şimşek, yatırımların harekete geçirilmesinde öngörülebilirliğin temel unsurlardan biri olduğunu söyledi.
Yatırımcıların uzun vadeli planlama yapabilmek için geleceğe ilişkin net hedeflere ve kurallara ihtiyaç duyduğunu belirten Şimşek, dönüşüm sürecinin inandırıcı bir yol haritasıyla desteklenmesi gerektiğini kaydetti.
Türkiye'nin güçlü, sürdürülebilir ve kapsayıcı büyüme hedeflediğini ifade eden Şimşek, verimlilik, rekabet gücü ve dayanıklılığın artırılmasının bu hedefe ulaşmada önemli rol oynayacağını belirtti. Şimşek, özel sektörün yanı sıra yeşil ve dijital dönüşümün de bu süreçte merkezde yer alacağını dile getirdi.
İKLİM FİNANSMANI İÇİN ÜÇ TEMEL ÖNCELİK
Şimşek, Asya Kalkınma Bankası (ADB), Asya Altyapı Yatırım Bankası (AIIB), Dünya Bankası ve İslam Kalkınma Bankası (IsDB) başkanlarıyla gerçekleştirilen görüşmeler kapsamında toplam 5,1 milyar dolarlık 10 yeni anlaşma imzalandığını hatırlattı.
Anlaşmaların imzalanmasının sürecin kolay kısmı olduğunu, asıl önemli aşamanın bu anlaşmaları hayata geçirmek olduğunu belirten Şimşek, iklim finansmanında üç temel önceliği şöyle sıraladı:
1. Proje hazırlığı: İklim finansmanı açığının büyük bölümünün finanse edilebilir proje eksikliğinden kaynaklandığını belirten Şimşek, hükümetlerin ve ortaklarının yatırıma hazır projeler geliştirmesi gerektiğini ifade etti.
2. Kamu kaynaklarının etkin kullanımı: Her sektörün farklı finansman ihtiyaçları bulunduğuna işaret eden Şimşek, bazı alanlarda garanti, bazı alanlarda risk paylaşımı, bazı alanlarda ise sermaye desteğinin gerekli olduğunu söyledi. Bu nedenle her proje için uygun finansman aracının seçilmesi gerektiğini vurguladı.
3. Kapasite geliştirme: Çok taraflı kalkınma bankalarıyla kurulan ilişkilerde kredinin yanı sıra standartların ve teknik bilgi birikiminin de önemli olduğunu belirten Şimşek, Türkiye'nin özel sermayeyi çekebilmesinde Dünya Bankası Grubu ile 75 yıldır devam eden ortaklığın önemli katkısı bulunduğunu kaydetti.
TÜRKİYE, IBRD'NİN EN BÜYÜK FİNANSMAN KULLANICISI
Dünya Bankası Grubu Genel Müdürü ve Bilgi Yönetiminden Sorumlu Üst Düzey Yöneticisi Paschal Donohoe da panelde yaptığı konuşmada Türkiye'nin finansman portföyüne ilişkin değerlendirmelerde bulundu.
Türkiye'nin 20 milyar doları aşan finansman portföyüyle Uluslararası İmar ve Kalkınma Bankası'nın (IBRD) dünya genelindeki en büyük finansman kullanıcısı olduğunu belirten Donohoe, Türkiye'ye sağlanan kredilerin yüzde 70'inin iklim değişikliğinin etkilerini azaltmaya veya bu etkilere uyum sağlamaya yönelik çalışmaları desteklediğini ifade etti.
Bu oranın IBRD'nin tüm ülke programları arasındaki en yüksek payı oluşturduğunu aktaran Donohoe, iklim finansmanının aynı zamanda kalkınma finansmanı anlamına geldiğini söyledi.
Donohoe, iklim finansmanının şirketlerin desteklenmesi, istihdamın oluşturulması ve korunması, şehirlerin güçlendirilmesi ve iklim koşullarına dayanıklı altyapının geliştirilmesi açısından önem taşıdığını belirtti.
DÜNYA BANKASINDAN 210 MİLYAR DOLARI AŞAN İKLİM FİNANSMANI
Dünya Bankası Grubunun son beş yılda iklim açısından olumlu etkileri bulunan kalkınma faaliyetlerine dünya genelinde 210 milyar doların üzerinde finansman sağladığını açıklayan Donohoe, mevcut portföyün yaklaşık 424 milyon kişinin iklim değişikliğinin etkilerine karşı dayanıklılığının artırılmasına katkıda bulunduğunu bildirdi.
Donohoe ayrıca, söz konusu çalışmalar sayesinde yıllık karbon emisyonlarının 345 milyon ton karbondioksit eşdeğeri azaltılmasına katkı sağlandığını ifade etti.
Türkiye'nin Dünya Bankası Grubunun garanti sağladığı ülkeler arasında ikinci, Uluslararası Finans Kurumunun (IFC) yatırım yaptığı ülkeler arasında ise dünya genelinde üçüncü sırada bulunduğunu belirten Donohoe, bu tablonun Türk şirketlerinin gücünü, kalitesini ve hedeflerini yansıttığını kaydetti.
TÜRKİYE SANAYİ KARBONSUZLAŞMA YATIRIM PLATFORMU'NDA İŞBİRLİĞİ
Donohoe, yatırımların daha hızlı hayata geçirilmesi amacıyla proje bazlı finansman yaklaşımından daha kapsamlı yatırım ve finansman modellerine geçmeyi hedeflediklerini belirtti.
Bu kapsamda Türkiye Sanayi Karbonsuzlaşma Yatırım Platformu (TIDIP) çerçevesinde hükümet ve diğer paydaşlarla işbirliği yürüttüklerini aktaran Donohoe, finansmanın büyüklüğü kadar niteliğinin de önemli olduğunu vurguladı.
Panel, açılış konuşmalarının ardından "Hedeften Uygulamaya: İklim Finansmanını Harekete Geçirmek İçin Stratejik Ortaklıklar" başlıklı oturumla devam etti.
