Otoyol ve köprü geçişlerinde uygulanan ihlalli geçiş cezaları, araç sahiplerinin karşılaştığı icra takipleriyle yeniden gündemde. Özellikle HGS sistemindeki bildirim eksiklikleri, dört katına kadar çıkabilen cezalar ve ödeme emirlerinde yer alan bilgilerin yetersizliği hukuki tartışmalara neden oluyor.
Avukat Arzu Güngör, kendisine yönelik başlatılan otoyol geçiş ücreti icra takibine itiraz etmesinin ardından tüketici mahkemesinde devam eden davaya ilişkin cevap dilekçesini kamuoyuyla paylaştı.
Güngör'ün dilekçesinde, otoyol işletmecilerinin başlattığı icra takiplerinde dikkat edilmesi gereken usul ve esas eksikliklerine ilişkin önemli iddialar yer aldı.
Otoyol cezalarında bir yıllık dava açma süresine dikkat
Dilekçede öne çıkan ilk konu, icra takibine yapılan itirazın ardından açılacak itirazın iptali davasının süresi oldu.
Paylaşılan bilgilere göre ödeme emri 4 Ekim 2024 tarihinde düzenlendi ve 11 Ekim 2024 tarihinde yapılan itiraz üzerine icra takibi durduruldu.
Otoyol işletmecisi tarafından 30 Haziran 2025 tarihinde arabuluculuğa başvuruldu. Arabuluculuk süreci 16 Temmuz 2025 tarihinde anlaşamama ile sonuçlandı. İtirazın iptali davası ise 13 Ağustos 2026 tarihinde açıldı.
Güngör, İcra ve İflas Kanunu'nun 67. maddesindeki bir yıllık hak düşürücü süreye dikkat çekerek, arabuluculuk nedeniyle duran süre de hesaba katıldığında davanın geç açıldığını savundu.
Dilekçede, davanın bu nedenle usulden reddedilmesi talep edildi.
İcra takibinde plaka ve geçiş bilgileri bulunmuyor
Dilekçede dikkat çekilen bir diğer konu ise ödeme emrinde borcun hangi geçişten kaynaklandığının açıkça belirtilmemesi.
Güngör'ün açıklamalarına göre icra takibinde 2.620 TL tutarında geçiş ücreti ve ceza talep edilmesine rağmen şu bilgiler yer almıyor:
- İhlalli geçiş yaptığı ileri sürülen aracın plakası
- Hangi HGS etiketinin kullanıldığı
- Geçişin gerçekleştiği tarih
- Otoyola giriş ve çıkış noktaları
- Geçiş mesafesi ve ücret hesabı
- Asıl geçiş ücreti ile ceza tutarının ayrı ayrı dökümü
Güngör, bu eksikliklerin borcun kaynağının ve miktarının denetlenmesini zorlaştırdığını belirterek icra takibinin hukuki dayanağını tartışmaya açtı.
HGS cezalarında 15 günlük ödeme süresi tartışılıyor
6001 sayılı Kanun kapsamında, ihlalli geçişin ardından belirli süre içerisinde ödeme yapılması hâlinde cezalı ücret uygulanmamasına ilişkin düzenlemeler bulunuyor.
Güngör'ün dilekçesinde, 14 Temmuz 2024 tarihinde gerçekleştiği ileri sürülen geçişe ilişkin HGS hesabında yeterli bakiye bulunduğu, buna rağmen tahsilatın gerçekleştirilmediği iddia edildi.
Ayrıca geçmiş tarihlerde bakiye yetersizliği bildirimleri gönderilmiş olmasına rağmen dava konusu geçiş için benzer bir bildirimin yapılmadığı belirtildi.
Bu nedenle araç sahibinin cezaya maruz kalmadan ödeme yapabilme imkânını kullanamadığı savunuldu.
Dört kat otoyol cezasında bildirim tarihi önem taşıyor
Dilekçenin en dikkat çekici bölümlerinden biri, geçiş ücretinin dört katı tutarındaki cezaya ilişkin bilgilendirme yükümlülüğü oldu.
Güngör, 6001 sayılı Kanun'un 30. maddesindeki düzenlemeye dayanarak, dört kat ceza uygulanabilmesi için araç sahibine belirli süre öncesinde bilgilendirme yapılması gerektiğini ileri sürdü.
Paylaşılan olayda tarihler şöyle sıralandı:
| İşlem | Tarih |
|---|---|
| İddia edilen ihlalli geçiş | 14 Temmuz 2024 |
| 15 günlük sürenin sonu | 29 Temmuz 2024 |
| 45 günlük sürenin sonu | 28 Ağustos 2024 |
| Dilekçeye göre bildirimin son günü | 13 Ağustos 2024 |
| SMS gönderim tarihi | 31 Ağustos 2024 |
Güngör, SMS bildiriminin 45 günlük sürenin sona ermesinden sonra gönderildiğini belirterek dört kat ceza uygulanmasının kanuni şartlarının oluşmadığını savundu.
Ayrıca SMS içeriğinde ödenmesi gereken tutarın açıkça belirtilmediğine dikkat çekildi.
Otoyol cezalarında tüketici hakem heyeti de gündemde
Dilekçede, bir yıllık itirazın iptali davası açma süresinin kaçırılması hâlinde alacaklının genel hükümlere göre dava açma hakkının saklı olduğu, ancak somut uyuşmazlıkta tüketici mevzuatının da dikkate alınması gerektiği savunuldu.
Güngör, 2.620 TL tutarındaki uyuşmazlığın 2026 yılı tüketici hakem heyeti parasal sınırının altında olduğunu belirterek doğrudan tüketici mahkemesinde dava açılmasına da itiraz etti.
Bu gerekçeyle davanın dava şartı yokluğu nedeniyle reddedilmesini talep etti.
İcra inkâr tazminatına da itiraz edildi
Otoyol işletmecisinin icra inkâr tazminatı talebine karşı da itirazda bulunuldu.
Dilekçede, geçiş tarihi, plaka, mesafe, ücret ve ceza kalemlerinin açıkça ortaya konulmadığı bir alacağın doğrudan belirlenebilir nitelikte olmadığı savunuldu.
Güngör ayrıca karşı tarafın kötü niyetli takip yürüttüğünü ileri sürerek kötü niyet tazminatı talebinde bulundu.
Otoyol cezası nedeniyle icra takibi başlatılanlar nelere dikkat etmeli?
Paylaşılan dava dilekçesi, otoyol geçiş ücretleri nedeniyle icra takibiyle karşılaşan araç sahipleri açısından bazı önemli hukuki tartışmaları gündeme taşıdı.
Özellikle ödeme emrinde geçiş bilgilerinin bulunup bulunmadığı, ceza hesaplamasının nasıl yapıldığı, HGS hesabının durumu, bildirimlerin zamanında gönderilip gönderilmediği ve dava açma süreleri uyuşmazlığın sonucunu etkileyebilecek başlıklar arasında yer alıyor.
Ancak dilekçedeki değerlendirmelerin davalı tarafın hukuki savunmaları olduğu ve mahkeme tarafından henüz karara bağlanmadığı unutulmamalı. Her icra takibi kendi belgeleri, tarihleri ve hukuki koşulları çerçevesinde değerlendirilmelidir.
Avukat Arzu Güngör ise konuyu sonuna kadar takip edeceğini belirterek dilekçesindeki tespitlerin devam eden benzer uyuşmazlıklarda değerlendirilebileceğini ifade etti.
