Emeklilikte Yaşa Takılanlar (EYT) sonrası emeklilik planı yapan milyonlarca çalışan için sevindirici haber geldi. Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK), ağır ve riskli işlerde çalışanlara 5 yıla kadar erken emeklilik yolu açan "Fiili Hizmet Süresi Zammı" (Yıpranma Payı) listesini güncelledi. 2026 yılı itibarıyla cam, çimento ve dökümhane çalışanları da kapsama dahil edildi.
Yıpranma Payı Nedir? 12 Ay Çalışana 15 Ay Prim İmkanı
Fiili Hizmet Süresi Zammı (FHSZ), halk arasındaki adıyla yıpranma payı, işin doğası gereği fiziksel veya ruhsal olarak daha fazla efor sarf edilen mesleklerde uygulanan bir avantajdır. Bu sistemle, riskli iş kollarında çalışanların prim gün sayılarına ekleme yapılırken, emeklilik yaş haddinden de indirim sağlanıyor.
Örneğin, yılda 90 gün yıpranma hakkı olan bir sektörde çalışan kişinin 1 yıllık mesaisi SGK kayıtlarına 450 gün (15 ay) olarak yansıyor. Bu durum, emeklilik yaşının bazı mesleklerde 5, çok ağır işlerde ise 8 yıla kadar erkene çekilmesini sağlıyor.
Yıpranma Payı Kapsamına Yeni Eklenen Meslekler (2026)
Genişletilen liste ile birlikte ağır sanayi kollarındaki birçok çalışan artık daha erken emekli olabilecek. İşte güncel yıpranma payı listesi:
Yeni Eklenenler: Çimento fabrikası işçileri, alüminyum üretimi çalışanları, dökümhane ve cam sanayi personeli.
Sağlık Çalışanları: Doktorlar, hemşireler, ebeler, röntgen teknisyenleri ve ambulans şoförleri (Yılda 60 gün ek prim).
Güvenlik Güçleri: Asker, polis, MİT mensupları ve infaz koruma memurları.
Ağır Sanayi ve Maden: Yer altı maden işçileri (Yılda 180 gün ile en yüksek pay), asit ve cıva üretimi yapanlar.
Basın ve İtfaiye: Basın kartı sahibi gazeteciler ve yangın söndürme ekipleri.
Erken Emeklilik İçin 3 Kritik Şart
SGK, yıpranma payından yararlanmak isteyen çalışanlar için üç temel kriteri şart koşuyor:
Fiili Çalışma Zorunluluğu: Riskli işin bizzat yapılması gerekir. Örneğin, hastanede çalışan bir idari personel bu haktan yararlanamazken, radyoloji teknisyeni yararlanabilmektedir.
Minimum Süre Şartı: Yaş indiriminden faydalanmak için riskli işlerde en az 3600 gün (10 yıl) çalışma şartı aranır. Madenciler için bu sınır 1800 gündür.
Doğru Meslek Kodu: İşverenin e-Devlet üzerinden bildirdiği meslek kodunun, yapılan işle uyumlu olması şarttır.
Önemli Uyarı: Emeklilik yaşınızın düşüp düşmediğini kontrol etmek için e-Devlet üzerinden "SGK Tescil ve Hizmet Dökümü" ekranındaki FHSZ ibaresini veya 2A, 3A gibi kodları inceleyebilirsiniz.
