Asia Times yazarı Leon Hadar, bölgede tırmanan askeri gerilimin ardından oluşan yeni jeopolitik tabloyu kaleme aldı. Hadar’a göre Ankara, izlediği "aktif tarafsızlık" stratejisi sayesinde tek bir kurşun sıkmadan modern tarihin en güçlü bölgesel konumuna ulaştı.
Aktif Tarafsızlık ve Diplomatik Merkezilik
Şubat ayında ABD ve İsrail’in İran’a yönelik hava operasyonları sonrası Türkiye’nin takındığı tutum, Ankara’yı kilit bir aktör haline getirdi. Operasyonları uluslararası hukuk ihlali olarak nitelendiren Cumhurbaşkanı Erdoğan, hava sahasını ABD güçlerine kapatırken İran ile taziye diplomasisi yürüttü. Ancak Hadar, Ankara’nın bu süreçte Tahran ile arasına mesafe koyduğunu da vurguladı.
Türkiye; Suudi Arabistan, Mısır ve Pakistan ile kurulan dörtlü mekanizmaya liderlik ederek bölgede gerilimi düşüren ana format haline geldi. Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen’in de 1 Mart tarihinde kamuoyu önünde desteklediği bu arabuluculuk rolü, Türkiye’yi Washington ve Tahran arasındaki en önemli mesaj taşıyıcısı konumuna yükseltti.
Bölgesel Koridorlarda Türkiye Dönemi
İran’ın bölgedeki nüfuzunun zayıflamasıyla birlikte stratejik ticaret yollarında dengeler değişiyor:
Kalkınma Yolu Projesi: İran destekli milislerin etkisini kaybetmesiyle Irak üzerinden Avrupa’ya uzanan bu proje yeniden ivme kazandı.
Zangezur Koridoru: İran topraklarını baypas ederek Türkiye’yi doğrudan Orta Asya’ya bağlama potansiyeli güçlendi.
Suriye Dosyası: Astana sürecinin zayıflamasıyla Türkiye, bölgedeki "tek yetkili broker" konumuna yerleşti.
Savunma Sanayisinde İhracat Atağı
Körfez ülkelerinin güvenlik ortaklıklarını çeşitlendirme arayışı, Türk savunma sanayisine dev kapılar açtı. Yerlilik oranı %80’i aşan Türkiye; Bayraktar İHA’ları, KAAN savaş uçağı ve MİLGEM programı ile Washington’a en güçlü bölgesel alternatif olarak öne çıktı. Bu durumun, Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın Temmuz ayındaki NATO zirvesinde elini her zamankinden daha güçlü kılması bekleniyor.
Ekonomik Riskler ve Piyasa Oynaklığı
Stratejik kazanımların yanında, savaşın ekonomik maliyetleri Türkiye üzerinde baskı oluşturmaya devam ediyor. Özellikle İran’dan yapılan doğalgaz ithalatındaki aksamalar ve enerji maliyetlerindeki artış enflasyonu tetikliyor. Nitekim 2 Mart sabahı Borsa İstanbul’da yaşanan %7’lik değer kaybı, jeopolitik risklerin piyasa üzerindeki etkisini kanıtlar nitelikte.
Hadar’ın analizine göre Türkiye, kısa vadeli piyasa dalgalanmalarına rağmen bölgesel güç boşluğunu doldurarak krizden en karlı çıkan ülke olmayı başardı.
