Uluslararası Enerji Ajansı (IEA) Başkanı Fatih Birol, İstanbul Küresel E-İhracat Zirvesi (IGEXX) 2026 kapsamındaki konuşmasında küresel enerji mimarisinin tarihi bir dönüşümden geçtiğini açıkladı. Geçmişte kömür, petrol ve doğal gaz odaklı ilerleyen ekonomik büyümenin artık elektrifikasyon eksenine kaydığını belirten Birol, küresel elektrik tüketiminin toplam enerji tüketiminden 3 kat daha hızlı arttığını vurguladı.
Elektriği bol, kesintisiz ve düşük maliyetle üreten ülkelerin küresel sanayi ve teknoloji rekabetinde öne geçeceğini belirten Birol, Hürmüz Boğazı gerilimi ve Rusya-Avrupa gaz hatlarındaki sorunlar nedeniyle ülkelerin enerji ticaret ortaklıklarını baştan tanımladığını ifade etti.
Elektrik talebini patlatan 3 ana sürücü: Yapay zekâ, EV ve iklim
Fatih Birol, küresel ölçekte elektrik talebini yukarı taşıyan üç ana faktörü yapay zekâ veri merkezleri, elektrikli araçlar (EV) ve artan klima kullanımı olarak sıraladı.
Özellikle otomotiv sektöründeki dönüşümün hızına dikkat çeken Birol, beş yıl önce satılan her 100 otomobilden yalnızca 5’inin elektrikli olduğunu, bu yıl ise bu oranın %30 seviyesine ulaştığını bildirdi. Yakın gelecekte yollara çıkan her iki araçtan birinin elektrikli olacağı öngörüldü. Türkiye'de de benzer bir ivmeyle elektrik talebinin son 10 yılda yıllık ortalama %5 artış kaydettiği aktarıldı.
Dev teknoloji şirketlerinden veri merkezlerine 700 milyar dolar
Yapay zekâ yarışının doğrudan bir enerji yarışına dönüştüğünü kaydeden Birol, orta büyüklükteki tek bir veri merkezinin 100 bin haneli bir şehir kadar kesintisiz elektrik tükettiğini belirtti.
ABD merkezli 5 büyük teknoloji devinin sadece bu yıl veri merkezlerine yaklaşık 700 milyar dolar yatırım ayırdığını vurgulayan IEA Başkanı, bu rakamın küresel petrol ve doğal gaz sektörlerinin toplam yıllık yatırımlarını geride bıraktığını ifade etti.
Yapay zekâ karmaşık şebekeleri yönetecek
Yapay zekânın devasa bir elektrik tüketicisi olmasının yanı sıra enerji sistemlerinin optimizasyonunda da kritik rol üstleneceği belirtildi. Yenilenebilir enerji kaynaklarının (güneş, rüzgâr) sisteme entegrasyonuyla karmaşıklaşan şebeke yönetiminde yapay zekâ algoritmalarının arz-talep dengesini anlık olarak sağlayacağı kaydedildi.
