Fon krizinde Clawback süreci borsa barışına mı dönüştü? 161 milyar TL ödeme

Fon krizinde mağdurlara 161 milyar TL ödenirken 34 milyar TL'si clawback iadesiyle sağlandı. Süreç geriye dönük taramalarla "Borsa Barışı"na dönüştü.

Fon krizinde Clawback süreci borsa barışına mı dönüştü? 161 milyar TL ödeme

Eylül ayı ortasında patlak veren ve çok sayıda yatırımcıyı mağdur eden fon krizinin ardından, şişirilmiş hisse fiyatlarıyla oluşan zararın karşılanması için TMSF nezdindeki hesaplara aktarılan kaynaklar sürecin merkezine yerleşti. Bugüne kadar mağdurlara 161 milyar liranın üzerinde ödeme yapılırken, bunun yaklaşık 34 milyar liralık bölümünün literatürde “Clawback” (geri alma) olarak tanımlanan iadelerden oluştuğu ifade ediliyor.

Sermaye piyasası kulislerine yansıyan bilgilere göre; öncelikle gönüllü iadelerle başlayan mekanizma, soruşturmayı yürüten Savcılık makamı, TMSF ve Sermaye Piyasası Kurulu’nun (SPK) koordineli çalışmasıyla zaman içinde farklı bir boyuta evrildi ve piyasa aktörleri arasında adeta bir “Borsa Barışı” sürecine dönüştü.

Gönüllü İadeden Genişleyen Halkalara: Süreç Nasıl İşliyor?

Piyasa kaynaklarından derlenen bilgilere göre tahsilat ve iade süreci aşamalı bir genişleme izledi:

  • Birinci ve İkinci Halka: İlk aşamada gönüllü iadeler devreye girerken; devamında fon yöneticileri, fonlarla ilintili halka açık şirketlerin patronları ve fonlara konu edilen hisselerde işlem yapan büyük oyuncularla temas kurularak haksız kazanç olarak değerlendirilen tutarların havuza aktarılması istendi.
  • 10 Milyar Liralık Pazarlık İddiası: Kulislerde konuşulan dikkat çekici örneklerden birine göre, ortak hareket eden iki yatırımcıdan toplam 10 milyar lira talep edildi. Yatırımcıların 4 milyar lira teklif etmesi üzerine uzlaşma sağlanamayınca gözaltı kararı çıkarıldığı; kararın ardından söz konusu isimlerin 10 milyar lirayı ödemeyi kabul etmesiyle gözaltı kararının ve şirket ile hesaplar üzerindeki tedbirlerin kaldırıldığı öne sürülüyor.
  • Gayrimenkul Yerine Nakit Şartı: Ödemeleri arsa veya gayrimenkul devriyle yapmak isteyen isimlere “Sat, nakit olarak Birleşik Fon Bankası’na yatır” yanıtı verildiği; tutarı eksiksiz yatıranlarla dosyanın kapanması yönünde mutabakata varıldığı, ancak bazı vakalarda ödeme yapan isimlerin kapısının ikinci kez çalındığı da iddialar arasında yer alıyor.
  • Fon krizinde büyük pazarlıklar: Havuzu kaç borsacı doldurur?

SPK’nın Geriye Dönük Taraması ve 108 Kişilik Yeni Liste İddiası

Havuzdaki kaynağın artırılması hedefiyle SPK Piyasa Gözetim ve Denetim Dairesi tarafından geriye dönük işlem taramaları yapıldığı ve borsada son 2–3 yılda yüksek kazanç elde eden büyük yatırımcıların (“balinaların”) tek tek belirlendiği ifade ediliyor:

  • Kâr Var, Zarar Mahsubu Yok: Kulis bilgilerine göre belirlenen yatırımcılardan X hissesindeki yüksek kazançları gerekçe gösterilerek havuza 300–500 milyon lira gibi tutarlar aktarmaları isteniyor; ancak aynı yatırımcının Y hissesindeki zararlarının hesaplamada dikkate alınmadığı belirtiliyor.
  • 108 Kişilik Liste ve Tartışmalar: Son dönemde gündeme gelen 108 kişilik yeni listede yer alan isimlerin ortak paydasının suça karışıp karışmadıklarından bağımsız olarak borsada yüksek kazanç elde etmeleri olduğu konuşuluyor. Aylarca marj açılmasına zamanında müdahale edilmediği eleştirileri eşliğinde yürütülen bu geriye dönük incelemelerin, adeta bir varlık barışı mantığıyla işletildiği yorumları yapılıyor.

Borsa İstanbul’a Etkisi: Yatırımcı Neden Göze Batmaktan Çekiniyor?

Hazine kaynağı kullanılmaksızın fon mağdurlarına en yüksek oranda ödeme yapılması hedeflense de ortaya çıkan listeler ve kulis söylentileri Borsa İstanbul’daki işlem iştahını doğrudan baskılıyor:

  • Büyük oyuncuların ve kurumsal/bireysel yüksek hacimli yatırımcıların “göze batmamak” adına yüklü alım-satımlardan kaçınması, piyasada derinlik kaybına ve likidite daralmasına yol açıyor.
  • Bu temkinli bekleyişin faturasının ise portföyünde hisse senedi taşıyan mevcut borsa yatırımcılarına kesildiği değerlendiriliyor.
Yorumlar
Yorum yazma kurallarını okumuş ve kabul etmiş sayılırsınız