Borsa İstanbul’un piyasa değerine göre en büyük şirketleri incelendiğinde, şirket büyüklüğü ile finansal değerleme çarpanları arasında çarpıcı farklar olduğu görülüyor. Piyasa değerinde açık ara lider olan Aselsan en yakın rakibine devasa bir fark atarken; kârlılıkta Garanti Bankası, özkaynak büyüklüğünde ise Türk Hava Yolları (THY) zirvede yer alıyor. Bu tablo, borsanın en büyük şirketlerinin her finansal kalemde aynı oranda lider olmadığını net bir şekilde ortaya koyuyor.
Piyasa Değerinde Aselsan Liderliği ve Zirvedeki Devler
Aselsan Zirvede: Şirket 1 trilyon 714 milyar 560 milyon TL (yaklaşık 34,94 milyar dolar) piyasa değeriyle listenin açık ara lideri konumunda bulunuyor. İkinci sıradaki QNB Bank'ın piyasa değeri ise 918,5 milyar TL seviyesinde. Böylece Aselsan, en yakın rakibine yaklaşık 796,1 milyar TL fark atarak QNB Bank'ın piyasa değerinin 1,87 katına ulaştı.
İlk Üç Şirketin Payı: Üçüncü sıradaki Tüpraş’ın (730,74 milyar TL) da katılmasıyla ilk üç şirketin toplam piyasa değeri 3,36 trilyon TL'ye ulaşıyor. İlk 10 şirketin toplam 6,76 trilyon TL'lik piyasa değerinin yaklaşık yarısı yalnızca bu ilk üç devden kaynaklanıyor.
En Yüksek Piyasa Değeri En Yüksek Kâr Anlamına Gelmiyor
Şirketlerin son dört çeyrek kârlarına göre sıralandığında tablo tamamen değişiyor:
Kâr Lideri Garanti Bankası: Garanti Bankası 120,70 milyar TL ile kârda ilk sırada yer alıyor. Onu 112,06 milyar TL ile Türk Hava Yolları, 67,50 milyar TL ile Tüpraş ve 66,77 milyar TL ile Akbank takip ediyor.
F/K Oranlarındaki Farklılık: Piyasa değerinde zirvede yer alan Aselsan'ın son dört çeyrek kârı 35,93 milyar TL olurken, F/K oranı 47,72 seviyesinde seyrediyor. Buna karşılık Garanti Bankası'nın F/K oranı 4,57, Türk Hava Yolları'nın ise 3,58 olarak gerçekleşiyor. Bu durum, piyasanın şirketleri yalnızca mevcut kârları üzerinden değil, gelecekteki büyüme beklentileri ve stratejik unsurlar üzerinden fiyatladığını gösteriyor.
Özkaynak Büyüklüğü ve Değerleme Çarpanları (PD/DD)
THY ve Koç Holding Defter Değerinin Altında: Türk Hava Yolları, 1 trilyon 18,5 milyar TL özkaynağı ile 10 dev şirket arasında ilk sırada yer almasına rağmen, 400,89 milyar TL'lik piyasa değeriyle 0,39 PD/DD oranına sahip. Listede defter değerinin altında işlem gören diğer şirket ise 0,68 PD/DD oranıyla (792,64 milyar TL özkaynak, 541,67 milyar TL piyasa değeri) Koç Holding oldu.
Geniş F/K ve Çarpan Makası: En düşük F/K 3,58 ile THY'de görülürken, listenin diğer ucunda 62,70 F/K ile Enpara Bank yer alıyor. PD/DD tarafında ise Enpara Bank'ın 24,27 olan oranı dikkat çekiyor.
Hisse Başına Kâr ve Temettü: Türk Hava Yolları 81,20 TL hisse başına kâr (HBK) ile ilk sırada bulunurken; temettü veriminde en yüksek oranlar yüzde 4,21 ile Tüpraş ve Enka İnşaat’ta kaydedildi. Aselsan'ın temettü verimi ise yüzde 0,10 seviyesinde kaldı.
