Orta Doğu’da tırmanan gerilim, Hürmüz Boğazı'ndaki sevkiyat aksamaları ve ABD’deki kasırga kaynaklı stok düşüşleri petrol fiyatlarında haftalık yükselişi beraberinde getirdi. Cuma günü kâr satışlarıyla bir miktar gerileyen küresel petrol piyasalarında, Brent ve WTI varil fiyatları haftayı artıda kapatmaya hazırlanıyor.
Fiyatlarda Son Durum: Kâr Satışlarına Rağmen Haftalık Artış
Cuma günü Brent petrol vadeli işlemleri 71 sent (%0,67) düşüşle varil başına 105,21 dolara gerilerken, ABD Batı Teksas Orta Ham Petrol (WTI) vadeli işlemleri ise 77 sent (%0,79) kayıpla 97,20 dolar seviyesine indi.
Kâr satışlarına rağmen haftalık bazda Brent petrol %0,44, WTI petrol ise ABD'deki üretim kesintilerinin etkisiyle %5,81 oranında değer kazandı. ABD'de kasırga nedeniyle üretimin durması ve ham petrol stoklarında yaşanan büyük düşüş, fiyatların Perşembe günü %3'ün üzerinde sıçramasına yol açmıştı.
Orta Doğu’da Arz Riski ve Hürmüz Boğazı Aksamaları
Piyasalardaki yükselişin ana motoru Orta Doğu'daki jeopolitik riskler olmaya devam ediyor. ING analistleri yayımladıkları notta, Orta Doğu’daki belirsizlikler ile Hürmüz Boğazı’ndan petrol akışının sürdürülebilirliğine dair endişelerin piyasada ciddi bir risk primi oluşturduğunu belirtti. Analistler, piyasanın sakinleşmesi için ABD ile İran arasında kapsamlı bir anlaşmaya ihtiyaç duyulduğunu vurguladı.
İran'ın, ABD'nin uyguladığı yaptırımlar ve liman ablukalarına yanıt olarak bölgedeki gemilere yönelik saldırılarını artırması tedarik zincirini olumsuz etkiliyor. Gemi takip firması Kpler’in verilerine göre, Hürmüz Boğazı'ndan yapılan toplam petrol sevkiyatı 13 Ekim'e kadar olan yedi günlük dönemde günlük ortalama 11,62 milyon varile geriledi. Bu miktar, günlük 17,15 milyon varillik baz seviyenin yaklaşık %68'ine denk geliyor.
Bölgede tırmanan gerilimin bir diğer ayağında ise Husi milislerinin Aden’deki başkanlık sarayı kompleksine düzenlediği füze saldırısı ve Yemen’deki Suudi liderliğindeki koalisyonun altyapıya yönelik saldırılara ilişkin açıklamaları yer aldı.
Uluslararası Enerji Ajansı Rezerve Başvurdu
Fiyat baskısını hafifletmek amacıyla Uluslararası Enerji Ajansı (UEA), acil durum rezervlerinden piyasaya 20 milyon varilden fazla dizel yakıt ve petrol serbest bırakma kararı aldı. Ancak Haitong Futures analistleri, piyasaların bu adımlara rağmen yükselmeye devam etmesinin yatırımcıların önlemleri yetersiz bulduğunun bir işareti olduğunu ve piyasayı asıl sakinleştirecek unsurun bölgedeki gerilimin düşmesi olacağını ifade etti.
ABD'den "Gölge Filo" Yaptırımlarını Esnetme Hamlesi
Öte yandan, rekor seviyelere ulaşan küresel navlun fiyatlarını düşürmeyi hedefleyen ABD yönetiminin; Rusya, İran ve Venezuela’dan petrol taşıyan bazı "gölge filo" gemilerine yönelik yaptırımları kaldırmayı değerlendirdiği bildirildi. Söz konusu görüşmeler, ABD Başkanı Donald Trump'ın Rus dizel yakıtına uygulanan yaptırımları geçici olarak kaldırma kararının ardından geldi.
