Türkiye'nin en büyük sanayi kuruluşları üretim ve ciro tarafında büyümeye devam ederken, kârlılıkta son 10 yılın en zayıf performansını sergiledi. İstanbul Sanayi Odası (İSO) 500 araştırmasının 2025 sonuçları, yüksek finansman maliyetlerinin sanayi üzerindeki baskısını bir kez daha ortaya koydu.
Kârlılık son 10 yıl ortalamasının yarısına geriledi
İSO 500 araştırmasına göre şirketlerin vergi öncesi dönem kârının net satışlara oranı yüzde 3,4'e geriledi. Böylece sanayi şirketlerinin kârlılığı, yaklaşık yüzde 6,8 seviyesindeki son 10 yıl ortalamasının neredeyse yarısına düşmüş oldu.
Uzmanlar, yüksek faiz ortamı, artan finansman giderleri ve zayıflayan iç talebin sanayi şirketlerinin kâr marjlarını önemli ölçüde baskıladığına dikkat çekiyor.
Finansman giderleri kârı eritiyor
İSO Başkanı Erdal Bahçıvan, sanayicilerin üretimden elde ettiği kazancın büyük bölümünü finansman maliyetlerine ayırmak zorunda kaldığını belirtti.
Bahçıvan, son iki yılda üretimden kazanılan kârın neredeyse tamamının finansman giderlerine gittiğini, 2025 yılında ise bu oranın yüzde 85 seviyesinde gerçekleştiğini ifade etti.
Yüksek kredi maliyetleri nedeniyle birçok şirket yatırımlarını ertelemek zorunda kalırken, öz kaynak yerine borçlanmanın artması bilançolar üzerindeki baskıyı daha da güçlendirdi.
Üretim artıyor, kazanç aynı hızda büyümüyor
Araştırmada üretimden satışlar ve ihracat tarafında artış görülmesine rağmen, şirketlerin elde ettiği kârın aynı oranda büyümediği dikkat çekti. Artan maliyetler, finansman yükü ve sıkı para politikası, sanayicilerin operasyonel performansını olumsuz etkileyen başlıca unsurlar arasında yer aldı.
Ekonomistler, faizlerde yaşanabilecek olası bir normalleşmenin sanayi şirketlerinin kârlılığı üzerinde belirleyici olacağını değerlendirirken, finansman maliyetlerinin mevcut seviyelerde kalmasının üretim ve yatırım kararlarını baskılamaya devam edebileceğini belirtiyor.
