Atlanta'da sürücüsüz yolcu taşıyan bir Türk şirketi... Karsan'ın elektrikli ve otonom ulaşım alanındaki dönüşümü, yatırımcıların şirkete bakışını değiştirebilir. Alper Tunga Akkuş'un dikkat çeken değerlendirmeleri…
***************
Bazı şirketler vardır.
Yıllar geçer, şirket değişir, dünya değişir, teknoloji değişir ama yatırımcının kafasındaki etiket değişmez.
Karsan biraz öyle.
Borsada adı geçtiğinde birçok kişinin aklına hâlâ belediyelere otobüs satan klasik bir sanayi şirketi geliyor.
Hatta bazı yatırımcılar için hikâye burada bitiyor.
Oysa dünya başka bir yere gidiyor.
Ve görünen o ki Karsan da o dünyanın peşinden gidiyor.
Geçtiğimiz günlerde şirketin otonom e-JEST araçlarının ABD'nin Atlanta kentinde yolcu taşımaya başlaması dikkatimi çekti.
Daha da ilginci, bu araçların Dünya Kupası organizasyonu sürecinde de kullanılacak olması.
Düşünsenize...
Bir Türk şirketi.
Bursa'da üretim yapıyor.
Ve Amerika'da sürücüsüz toplu taşıma projesinde görev alıyor.
Bu cümle birkaç yıl önce kulağa fazla iddialı gelirdi.
Bugün ise gerçekleşmiş durumda.
İşin ilginç tarafı şu:
Karsan artık yalnızca araç üretmiyor.
Araçla birlikte yazılım satıyor.
Sensör teknolojisi satıyor.
Otonom sürüş altyapısı satıyor.
Aslında geleceğin mobilite ekosisteminde kendisine yer açmaya çalışıyor.
Şirketin son yıllardaki faaliyetlerine bakınca bunun tesadüfi olmadığı görülüyor.
Norveç'ten İtalya'ya, Fransa'dan Romanya'ya kadar birçok Avrupa ülkesinde elektrikli araçları kullanılıyor.
Otonom e-ATAK projeleri gerçek trafik koşullarında hizmet veriyor.
Hidrojen yakıtlı araç tarafında da Avrupa'nın sayılı üreticileri arasında yer alıyor.
Yani mesele artık sadece;
“Kaç otobüs sattı?” sorusu değil.
Peki bilanço bu hikâyeyi destekliyor mu?
İlk çeyrek rakamlarına baktığımızda dikkat çekici bir tablo görüyoruz.
Şirketin hasılatı geçen yılın aynı dönemindeki 2 milyar TL seviyesinden 4,8 milyar TL'ye yükselmiş durumda.
Brüt kâr 262 milyon TL'den 1,39 milyar TL'ye çıkmış.
Daha önemlisi geçen yıl ilk çeyrekte 376 milyon TL zarar açıklayan şirket, bu yılın aynı döneminde 65 milyon TL net kâr elde etmiş.
Bu rakamlar tek başına her şeyi anlatmıyor.
Ama şirketin operasyonel tarafta bir ölçek yakalamaya başladığını gösteriyor.
Elbette her şey kusursuz değil.
Bilançoda borç yükü hâlâ önemli bir kalem olarak duruyor.
Kısa ve uzun vadeli finansal borçların toplamı 9 milyar TL'nin üzerinde.
Finansman giderleri ise ilk çeyrekte 750 milyon TL'ye yaklaşmış durumda.
Bu nedenle Karsan hikâyesine bakarken yalnızca teknoloji tarafına değil, finansal sürdürülebilirliğe de dikkat etmek gerekiyor.
Ama şunu da teslim etmek lazım.
Türkiye'de birçok şirket geleceği konuşuyor.
Bazıları yapay zekâ diyor.
Bazıları mobilite diyor.
Bazıları dönüşüm diyor.
Karsan ise bunları konuşmanın ötesinde sahaya araç koyuyor.
Atlanta'da yolcu taşıyor.
Avrupa'da sürücüsüz araç çalıştırıyor.
Elektrikli ve hidrojenli ulaşım projelerinde yer alıyor.
Bu hikâyenin sonu ne olur bilmiyorum.
Ama bildiğim bir şey var:
Karsan'a hâlâ sadece bir otobüs üreticisi gibi bakmak, şirketin anlatmaya çalıştığı hikâyeyi eksik okumak olabilir.
