Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı koordinesinde hazırlanan 2026-2030 dönemi "Türkiye Yapay Zeka Eylem Planı" kapsamında özel sektör yatırımları ve kamu kaynakları ortak hedefler doğrultusunda harekete geçiriliyor. Kamu bütçesi, uluslararası fonlar ve kamu-özel işbirlikleriyle 1 trilyon lirayı aşan ekonomik değer oluşturulması amaçlanıyor.
Yapay zekâ büyüme bölgeleri ve fabrikaları kuruluyor
Büyük ölçekli veri merkezi ve yapay zekâ yatırımlarını hızlandırmak amacıyla enerji, arazi ve telekomünikasyon altyapısı önceden hazırlanmış özel statülü "yapay zeka büyüme bölgeleri" oluşturulacak. Düşük karbonlu elektrikle çalışacak bu bölgelerde, birden fazla şirketin yararlanabileceği "yapay zeka fabrikaları" yer alacak.
1 Yıl İçinde: İlk büyüme bölgesinin ilan edilmesi ve ana (ankraj) yatırımcıların seçilmesi hedefleniyor.
2027 Sonuna Kadar: En az bir bölgenin ilk faz kapasitesiyle faaliyete geçirilmesi planlanıyor.
2028 Sonuna Kadar: En az 5 büyüme bölgesinin ilan edilmesi, bunlardan en az 3'ünün faaliyete geçmesi, 3 bölgesel mükemmeliyet merkezi ve 6 erişim noktasının açılması öngörülüyor.
İki fonlu "Yapay Zeka Finansman Merdiveni"
Erken aşama araştırmalardan girişimlerin ölçeklenmesine kadar olan süreci desteklemek amacıyla iki aşamalı finansman modeli kuruluyor:
Ulusal Yapay Zeka Araştırma Fonu: Temel ve uygulamalı araştırmalara en az 10 milyar lira kaynak aktaracak. Desteklenen projelerin en az %40'ının prototip aşamasına geçmesi şart koşulacak.
Yapay Zeka Büyüme Fonu: Ürün-pazar uyumunu yakalayan yerli girişimlere 15 milyar lira kaynak sağlayacak. En az 20 yapay zeka girişimine yatırım yapılması ve kullanılan her bir birim kamu kaynağına karşılık iki birim özel sermayenin harekete geçirilmesi hedefleniyor.
KOBİ'lere 1000 yapay zekâ kuponu ve 10 milyar dolarlık yatırım hedefi
KOBİ'lerin fikirlerini ürüne dönüştürmesini kolaylaştırmak adına ilk 12 ayda en az 1000 yapay zekâ kuponu tahsis edilecek. Pilot uygulamalarda en az %10 verimlilik artışı hedeflenirken, denemeden pilota geçiş süresi en çok 4 ay, pilottan ürüne dönüşüm süresi ise en çok 6 ay olarak sınırlandırıldı.
2030 yılına kadar yapay zekâ ve veri merkezi alanında en az 10 milyar dolarlık özel sektör ağırlıklı yatırımın harekete geçirilmesi ve 1 gigavat kurulu güce ulaşılması planlanıyor. Uluslararası yatırımcılar için kurulacak tek pencere sistemi üzerinden başvuru ve yol haritası süreçleri en fazla 30 iş gününde tamamlanacak. 2028 sonuna kadar ise en az 100 milyon lira model ihracat gelirine ulaşılması amaçlanıyor.
2026-2030 Yapay Zekâ Eylem Planı Hedefleri
| Program / Mekanizma | Bütçe / Yatırım Hedefi | Temel Performans Göstergesi (KPI) |
|---|---|---|
| 💰 Toplam Ekonomik Hedef | > 1 Trilyon TL | Kamu, özel sektör ve uluslararası fonlar |
| 🔬 Araştırma Fonu | 10 Milyar TL | Projelerin en az %40'ının prototip aşamasına geçmesi |
| 📈 Büyüme Fonu | 15 Milyar TL | En az 20 girişime yatırım, 1:2 özel sermaye oranı |
| 🎟️ KOBİ Kupon Desteği | 1000 Adet (İlk 12 Ay) | Pilotlarda en az %10 verimlilik veya kalite artışı |
| ⚡ Veri Merkezi Yatırımı | 10 Milyar Dolar (2030) | En az 1 gigavat kurulu güç ve HIT-30 teşvik omurgası |
| 🌍 Model İhracatı | 100 Milyar TL (2028) | En az 10 lisanslama anlaşması ve 25 yurt dışı kurulum |
