Avrupa Merkez Bankası (ECB) Başkanı Christine Lagarde, normal şartlarda Ekim 2027 sonu itibarıyla dolacak olan görev süresini yaklaşık 9 ay erken sonlandırarak şubat ayında ayrılacağını duyurdu. Lagarde'ın görevden ayrılması 7 Şubat 2027 itibarıyla resmiyet kazanacak olup, bu hamle küresel piyasalarda ve Avrupa siyasetinde derin yankı uyandırdı.
Analistler, istifanın zamanlamasının tamamen Fransa iç siyasetindeki kırılganlıklarla ilişkili olduğunu belirtiyor. Fransa'da gelecek bahar aylarında yapılacak cumhurbaşkanlığı seçimlerinde aşırı sağcı aday Marine Le Pen'in favori gösterilmesi ECB'nin bağımsızlığına yönelik endişeleri artırırken, erken istifa kararı Fransa'da kritik sandıklar kurulmadan önce Emmanuel Macron ve Avrupalı liderlere yeni başkanı belirleme fırsatı tanıyor. Bu hamle, AB karşıtı aşırı sağın iktidara gelme ihtimaline karşı stratejik bir "ön alma" adımı olarak değerlendiriliyor. 29 Ekim'de Frankfurt'taki toplantıda "Artık tarafsız kalabileceğimi düşünmüyorum" diyen Lagarde, siyasi meselelerde sessiz kalmak istemediğinin sinyalini verdi.
Yeni Başkanı Faiz Değil, "Fransa Krizi" Bekliyor
Merkez bankacılığında en kritik görev faiz oranlarını belirlemek olsa da, analistler Lagarde'ın halefi için asıl zorluğun bu olmayacağını öngörüyor. ECB’nin enflasyonu dizginlemek adına izlediği faiz rotası piyasalar tarafından halihazırda fiyatlanmış durumda.
Yeni başkanın önündeki asıl büyük sınav, bütçe açığını azaltmakta zorlanan ve tahvil piyasası sarsılan Fransa’ya müdahale edilip edilmeyeceği olacak. Avrupa tahvil piyasalarında risk primlerinin artışına neden olan bu mali disiplinsizliğe yeni başkanın ne hızda müdahale edeceği avronun istikrarı açısından belirleyici olacak.
Koltuk İçin En Güçlü Adaylar: İspanya ve Hollanda
Lagarde'ın şubat başında istifa edecek olması, AB liderlerini aralık ayındaki Avrupa Konseyi toplantısında yeni yönetim kadrosu için bir "paket anlaşma" yapmaya yönlendiriyor. Öne çıkan en güçlü adaylar şunlar:
Pablo Hernandez de Cos: Eski İspanya Merkez Bankası Başkanı. Kurulduğundan bu yana hiç ECB başkanı çıkarmayan İspanya'dan De Cos bir adım önde görülüyor. Moderatör çizgisiyle piyasalarda büyük çalkantı yaratmayacağı öngörülüyor.
Klaas Knot: Hollanda Merkez Bankası Başkanı. Almanya Merkez Bankası (Bundesbank) çizgisine yakınlığıyla biliniyor ve Almanya'da siyasi olarak kabul görmesi daha kolay olduğu için güçlü bir avantaja sahip.
Ayrıca 25 yılı aşkın ECB tarihinde hiç başkan çıkaramayan Almanya'da Bundesbank Başkanı Joachim Nagel'in ismi de adaylar arasında geçiyor.
Krizlerin Yönetimi ve Lagarde Dönemine Yönelik Eleştiriler
2019 yılında göreve geldiğinde resmi bir ekonomi eğitimi olmadığı için "güvenilirlik riski" olarak nitelendirilen Christine Lagarde; Kovid-19 salgını, enerji şokları ve enflasyon dalgası gibi krizleri başarıyla yönetti. Acil tahvil alım programları ve hızlı faiz artırımlarıyla istikrarı sağlayan lider, teknik teoriler yerine halk diline yakın bir retoriği tercih etti.
Ancak bu erken ayrılık kararı ciddi eleştirileri de beraberinde getirdi. Fırtınalı dönemlerde "gemiyi terk etmeyeceğine" dair verdiği sözler hatırlatılan Lagarde, enflasyonun yükseldiği ve yeni bir Avro krizi endişesinin doğduğu bu dönemde görevinden ayrıldığı için Avrupa basınında sert şekilde eleştirildi. Deniz fırtınalı bir hal alırken kaptanın gemiyi erken terk ettiği yorumları yapılırken, Lagarde'ın sonraki durağının İsviçre merkezli Dünya Ekonomik Forumu (WEF) olabileceği spekülasyonları güçleniyor.
Ekonomistlerden ise karmaşık tepkiler geldi. Alman Ekonomik Araştırmalar Enstitüsü Başkanı Marcel Fratzscher kararın yüksek bir sorumluluk bilinci olduğunu belirtirken, ING Başekonomisti Carsten Brzeski ise Lagarde'ın kararının tamamen kişisel göründüğünü, ancak ECB'nin itibarının bu sarsıntıdan çok daha güçlü olduğunu ifade etti.
