ABD Başkanı Donald Trump, ABD topraklarında doğan çocukların doğrudan ABD vatandaşı olmasını sağlayan "doğumla vatandaşlık" (birthright citizenship) ilkesine yönelik mücadelesinde yeni bir adım attı.
Oval Ofis’te düzenlenen törende iki yeni başkanlık kararnamesi imzalayan Trump; doğumla vatandaşlık hakkı elde edemeyecek kişi kategorilerini genişletti ve ticari amaçlı yürütülen "doğum turizmini" hedef aldı.
Yüksek Mahkeme Kararı Sonrası "Ayar Yapıyoruz" Mesajı
Yüksek Mahkeme, haziran ayında (Trump v. Barbara davasında) Trump'ın ikinci başkanlık döneminin ilk gününde yayımladığı ve düzensiz göçmenlerin çocuklarına vatandaşlık verilmesini engelleyen ilk kararnamesini anayasaya aykırı bularak iptal etmişti.
Mahkemenin bu kararını "talihsiz" olarak niteleyen Trump, yeni kararnamelerle yasal açıkların etrafından dolanmayı hedeflediklerini söyledi:
"Doğumla vatandaşlık konusunda Yüksek Mahkeme'den çok talihsiz bir karar aldık. Ancak durum çok adaletsiz olduğu için yeni düzenlemeler ve ayarlamalar yapıyoruz. Bu madde aslında İç Savaş'tan sonra kölelerin bebekleri için getirilmişti. Şimdi ise insanlar bundan ticari sektörler kuruyor. Olması gereken bu değildi."
Yeni Kararnameler Hangi Kapsamları İçeriyor?
İmzalanan yeni kararnameler; sadece yasa dışı göçmenleri değil, doğrudan vatandaşlık kazanmak amacıyla ülkeye gelen ve yasal açıkları kullanan grupları da hedef alıyor:
Doğum Turizmi Yasağı: Çocuğunun ABD vatandaşı olması amacıyla geçici turist veya seyahat vizeleriyle ülkeye giriş yapıp "doğum turizmi" sektöründen yararlananların çocuklarına vatandaşlık belgeleri verilmeyecek.
Kapsamı Genişletilen Gruplar: Yabancı hükümetler adına lobicilik yapan kişilerin çocukları, terör örgütü bağlantılı kişiler ve ticari taşıyıcı annelik (surrogacy) yöntemlerini kullanan ebeveynler kısıtlama kapsamına alındı.
Özel Durumlar: Ebeveynlerinden en az biri ABD vatandaşı veya yasal daimi ikametgah sahibi (Green Card) olan çocuklar bu kısıtlamalardan muaf tutulmaya devam edecek.
Anayasal Tartışma ve Hukuki Süreç
Sivil haklar örgütleri (ACLU dâhil), ABD Anayasası'nın 14. Ek Maddesi'nin "ABD topraklarında doğan her kişinin doğrudan vatandaş sayılacağını" hükmettiğini vurgulayarak yeni kararnameleri de mahkemeye taşıyacaklarını açıkladı. Beyaz Saray yönetimi ise bu kez Yüksek Mahkeme'nin yasal onayından geçebilecek bir hukuki çerçeve hazırladıklarını savunuyor.
