Küresel güç mücadelesinin yeni merkez üssü haline gelen Arktik bölgesinde dengeleri değiştirecek stratejik bir adım atıldı. ABD, Danimarka ve Grönland özerk yönetimi, aylardır süren müzakerelerin ardından hazırlanan yeni Arktik Güvenlik Anlaşmasını Birleşmiş Milletler (BM) Genel Kurulu marjında New York’ta imzalıyor.
Anlaşmaya ABD Başkanı Donald Trump, Danimarka Başbakanı Mette Frederiksen ve Grönland Dışişleri Bakanı Jens-Frederik Nielsen birlikte imza atacak.
Egemenlik Devredilmiyor: Grönland Danimarka Krallığı Bünyesinde Kalıyor
Anlaşmanın en kritik siyasi boyutunu adanın hukuki ve idari statüsü oluşturdu. Danimarka Başbakanı Mette Frederiksen, anlaşmanın Danimarka Krallığı'nın egemenlik haklarını tam olarak koruduğunu ve Grönland halkının kendi geleceğini tayin etme hakkının (kendi kaderini tayin hakkı) eksiksiz sürdüğünü vurguladı.
Trump’ın daha önce ABD’ye adada "kalıcı yetki" tanınacağına ilişkin söylemlerine karşın Kopenhag yönetimi, herhangi bir egemenlik devrinin söz konusu olmadığını resmi olarak kayıtlara geçirdi.
ABD Askeri Varlığı Genişliyor: Narsarsuaq ve Mestersvig’e Yeni Tesisler
Anlaşma kapsamında ABD ordusu, Grönland’daki mevcut Pituffik Uzay Üssü'ne (eski adıyla Thule Hava Üssü) ek olarak adada iki yeni kritik stratejik noktaya konuşlanacak:
Narsarsuaq (Güney Grönland): Grönland'ın güney ucunda yer alan ve Atlantik geçiş hattını denetleyen stratejik lokasyon.
Mestersvig (Doğu KıStreaming / Arktik Hattı): Halen Danimarka'nın elit "Sirius" özel kuvvetler biriminin faaliyet gösterdiği doğu kıyısındaki askeri alan.
Soğuk Savaş döneminde adada 17 askeri tesis ve 10 binin üzerinde askeri personeli bulunan ABD'nin günümüzde Pituffik Üssü'nde yaklaşık 150 personeli bulunuyordu. Yeni anlaşma ile bu sayının ve teknik altyapının kademeli olarak artırılması planlanıyor.
NATO’nun Arktik Güvenliğindeki Rolü Pekişecek
Danimarka tarafı, imzalanan metinle birlikte Arktik güvenliğinin yalnızca ABD ve Danimarka arasında ikili bir sorumluluk olmaktan çıkarılıp NATO şemsiyesi altına daha güçlü biçimde entegre edileceğini açıkladı. Bölgede Rusya ve Çin'in artan askeri/ekonomik varlığına karşı NATO'nun Kuzey Kutbu'ndaki caydırıcılık kapasitesinin artırılması hedefleniyor.
