İran Parlamento Başkanı Muhammed Bakır Kalibaf, ABD Merkez Bankası’nın (Fed) politika faizini 25 baz puan artırarak %3,75-4,00 aralığına yükselttiği karar öncesinde dikkat çeken bir paylaşımda bulundu. Kalibaf, merkez bankalarının faiz belirleme mekanizmasında kullandığı Taylor kuralına gönderme yaparak, denkleme stratejik deniz geçişlerini eklediği "Straits Taylor Rule" (Boğazlar Taylor Kuralı) modelini paylaştı.
"25 Baz Puanlık Artış Bir Varil Petrol Üretemez"
İran Parlamento Başkanı Kalibaf'ın para politikası ile fiziksel enerji arzı arasındaki ayrıma dikkat çektiği mesajında öne çıkan başlıklar:
Stratejik Değişkenler Eklendi: Kalibaf, Taylor kuralı denklemine Hürmüz Boğazı ve Bab el-Mendeb Boğazı'ndaki geçiş kısıtlamalarını birer değişken olarak dahil etti.
Fiziksel Arz Vurgusu: Para politikasının ve faiz artışlarının fiziki arz kesintilerini ve deniz taşımacılığındaki engelleri çözemeyeceğini savunan Kalibaf, 25 baz puanlık faiz artışının tek bir varil petrol dahi üretemeyeceğini ifade etti.
Risk Primi ve Enflasyon: Hürmüz kaynaklı risk priminin yüksek kaldığına işaret eden Kalibaf, deniz geçişlerindeki kesintilerin doğrudan enflasyonu tetiklediğini belirtti.
Boğazlardaki Geçiş Sayılarında Dev Düşüş
Savaş koşulları nedeniyle stratejik su yollarındaki deniz trafiği ciddi oranda gerilemiş durumda:
Hürmüz Boğazı: Kpler verilerine göre normal koşullarda günlük ortalama 130 geminin geçtiği Hürmüz Boğazı'ndan 16 Eylül itibarıyla yalnızca 5 gemi geçebildi.
Bab el-Mendeb: Normal şartlarda günlük yaklaşık 60 geminin kullandığı rotadaki geçiş sayısı 26 gemiye kadar düştü.
