Avrupa Birliği, yerli sanayiyi korumak ve küresel rekabette elini güçlendirmek amacıyla hazırladığı "Made in Europe" planını hayata geçirmeye hazırlanıyor. Görüş ayrılıkları nedeniyle 4 Mart’a ertelenen plan, kamu ihalelerinde ve stratejik yatırımlarda "Avrupa önceliği" getirmeyi hedefliyor.
İşte Avrupa ekonomisinde yeni bir dönemi başlatması beklenen planın öne çıkan 5 kritik maddesi:
1. 2 Trilyon Euroluk Kamu Gücü Yerli Üreticiye
AB, yıllık toplamı 2 trilyon euronun üzerinde olan kamu ihale hacmini yerli üretimi desteklemek için bir kaldıraç olarak kullanacak. Kamu alımlarında Avrupa’da üretilmiş ürünlere öncelik verilerek, birliğin finansal gücünün doğrudan kıta sanayisine aktarılması amaçlanıyor.
2. Kilit Sektörlerde "Düşük Karbon" ve "Yerli İçerik" Şartı
Plan; batarya teknolojileri, güneş ve rüzgâr enerjisi, hidrojen üretimi ve nükleer santraller gibi stratejik sektörleri kapsıyor. Bu alanlardaki kamu alımlarında hem ürünün Avrupa menşeli olması hem de düşük karbon salınımı standartlarına uyması şart koşulacak. Uygulama, 27 AB üyesinin yanı sıra Norveç, İzlanda ve Lihtenştayn’ı da (Avrupa Ekonomik Alanı) kapsayacak.
3. Sektörel Yerlilik Oranları Belirlendi
Taslağa göre, belirli ürün gruplarında Avrupa’da üretim zorunluluğu için net oranlar öngörülüyor:
Elektrikli Araçlar: %70
Plastik (Kapı ve Pencere): %30
Alüminyum: %25
Beton: %5
4. Yabancı Yatırımlara Sıkı Denetim ve Lisans Şartı
Stratejik sektörlerde 100 milyon euronun üzerindeki yabancı yatırımlar mercek altına alınacak. Özellikle yatırımcının geldiği ülke, ilgili sektörün küresel kapasitesinin %40’ından fazlasını kontrol ediyorsa şu şartlar aranacak:
Yabancı yatırımcı bir Avrupa şirketinde çoğunluk hissesi alamayacak.
Yatırımın AB’ye fayda sağlaması için fikri mülkiyet haklarının lisanslanması gerekecek.
Yapay zekâ, uzay, savunma ve kimya gibi alanlar "yüksek stratejik öncelikli" sayılacak.
5. Esneklik Payı: İstisnalar Neler?
Plan, ekonomik verimliliği korumak adına bazı açık kapılar da bırakıyor. Eğer bir ürün dünya genelinde sadece tek bir şirket tarafından üretiliyorsa veya Avrupa menşeli alternatifi seçmek maliyeti en az %30 artırıyorsa, "Made in Europe" şartı aranmayabilecek.
