Nobel Ekonomi Ödülü sahibi Daron Acemoğlu, küresel ekonomiyi bekleyen riskleri değerlendirdi. Acemoğlu, Fed’in bağımsızlığının önemine vurgu yaparken, yapay zekâ yatırımlarında balon riski ve Orta Doğu kaynaklı enerji-gıda fiyat baskılarına dikkat çekti.
Kazakistan’ın Almatı kentinde düzenlenen Avrasya Kalkınma Bankası Yıllık Toplantısı ve İş Forumu’nda konuşan Daron Acemoğlu, küresel piyasaları şekillendiren üç temel başlıkta çarpıcı açıklamalarda bulundu.
"Fed, Siyasi Baskılardan Uzak Durmalı"
ABD Merkez Bankası’ndaki (Fed) olası değişimleri ve Kevin Warsh’ın olası etkisini yorumlayan Acemoğlu, Fed’in inandırıcılığının korunmasının hayati olduğunu belirtti. Warsh’ın geçmişteki "yüksek faiz" yanlısı duruşuna rağmen siyasi beklentilere göre şekillenmemesi gerektiğini ifade eden Acemoğlu, "Eğer Fed, siyasi irade doğrultusunda hareket ederse Merkez Bankası’nın inandırıcılığı büyük yara alır ve gelecek para politikalarının uygulanması çok zorlaşır" uyarısında bulundu.
"Yapay Zekâda Balon Riski ve Verimlilik Sorusu"
Yapay zekayı "büyük bir fırsat" olarak nitelendiren ancak "belirsizlik çağı" vurgusu yapan Acemoğlu, teknoloji yatırımlarının karlılıkla desteklenmemesi durumunda piyasalarda ciddi bir çöküş yaşanabileceğini belirtti.
Acemoğlu’nun yapay zekâ konusundaki temel öngörüleri şunlar:
İstihdam ve Eşitsizlik: Otomasyon odaklı yaklaşımlar iş kayıplarını tetikleyerek eşitsizliği derinleştirebilir.
Karlılık Belirsizliği: Trilyon dolarlık yatırımların karlı bir modele dönüşüp dönüşmeyeceği net değil.
Verimlilik Patlaması Gerçekçi Değil: Kısa vadede büyük bir üretkenlik patlaması beklemek yanıltıcı. Teknolojinin şirketlere entegrasyonu zaman alacak ve süreç kademeli ilerleyecek.
Orta Doğu Gerilimi: Enerji ve Gıda Fiyatları Alarmı
Orta Doğu’daki çatışmaların küresel ekonomi üzerindeki etkilerine de değinen Daron Acemoğlu, savaşın doğrudan enerji piyasalarını vurduğunu, bunun zincirleme etkiyle gıda fiyatlarında da ciddi yukarı yönlü baskı yarattığını ifade etti. Acemoğlu, bu durumun küresel bazda yeni ekonomik belirsizliklerin habercisi olduğu konusunda uyardı.
Çip Savaşlarında "Koordinasyon" Vurgusu
ABD ve Çin arasındaki teknoloji rekabetini de değerlendiren Acemoğlu, küresel problemlerin tek başına çözülemeyeceğini vurguladı. "Çip savaşları koordinasyonu zorlaştırıyor" diyen ekonomist, ülkelerin kendi iş gücü ve bilgi birikimlerine uygun yerel uygulamalar geliştirmesinin, küresel risklere karşı bir çıkış yolu olabileceğini savundu.
