Finans dünyasının en saygın isimlerinden biri olan milyarder yatırımcı Ray Dalio, 2000 yılındaki teknoloji balonundan günümüzün yapay zeka odaklı ekonomisine uzanan süreci analiz etti. Dalio’ya göre modern piyasalar artık jeopolitik çatışmalar, iç siyaset ve demografik değişimlerin iç içe geçtiği karmaşık bir yapıya dönüştü.
Dalio, Bloomberg’e verdiği mülakatta 2008 küresel finans krizini bir "kırılma noktası" olarak tanımladı. Faizlerin 1933’ten bu yana ilk kez sıfır seviyesine inmesiyle başlayan parasal genişleme sürecinin, merkez bankalarına bütçe açıklarını paraya çevirme (monetizasyon) kabiliyeti sunduğunu belirtti. Ancak ünlü yatırımcı, bu sürecin madalyonun öbür yüzünde derin bir servet eşitsizliğini tetiklediğine dikkat çekti.
Küreselleşmenin Sonu: Büyük Güç Çatışması
2016 yılında başlayan popülist dalganın ABD ve Çin ilişkilerinde kalıcı hasarlar bıraktığını ifade eden Dalio, küreselleşmenin yerini milliyetçi ekonomi politikalarına bıraktığını savundu. Dalio’ya göre bu "büyük güç çatışması", ticaret rotalarını ve ülkelerin stratejik önceliklerini yeniden şekillendiriyor.
Analizin en çarpıcı bölümlerinden biri ise piyasadaki aktör değişimine ayrıldı. Dalio, 2025 yılı verileri ışığında ABD hisse senedi piyasalarındaki ana hareketlerin artık kurumsal fonlardan ziyade bireysel yatırımcılar tarafından yönlendirildiğini belirtti. Ünlü milyarder, bu durumu yerleşik finansal düzene karşı bir tür "ekonomik başkaldırı" olarak nitelendirdi.
Devletler Artık Sadece Denetleyici Değil
Yeni dünya düzeninde devletlerin rolünün evrildiğini savunan Dalio, şu noktaların altını çizdi:
Aktif Yatırımcı Devlet: Ülkeler artık sadece kural koyucu değil, piyasada aktif birer yönlendirici konumunda.
Stratejik Teknolojiler: Yapay zeka ve kuantum bilgisayar gibi kritik alanlarda sanayi politikaları devlet eliyle yürütülüyor.
Yönlendirilmiş Ekonomi: Enerji ve altyapı yatırımlarında devlet müdahalesinin artması, serbest piyasadan "yönlendirilmiş ekonomi" modeline geçişi zorunlu kılıyor.
