Emekli olduktan sonra çalışmaya devam eden milyonlarca vatandaşı ilgilendiren önemli bir karar Yargıtay'dan geldi. Yüksek Mahkeme, emekli aylığı alırken aile hekimi olarak görev yapan kişilerin maaşlarının kesilebileceğine ve yapılan ödemelerin belirli şartlar altında geri alınabileceğine hükmetti. Karar, benzer durumda bulunan aile hekimleri için emsal niteliği taşıyor.
Emekli Maaşı 8 Yıl Sonra Durduruldu
Dosyaya göre, 2002 yılında emekli aylığı bağlanan bir vatandaş, 2008 yılında aile hekimi olarak göreve başladı. Yaklaşık sekiz yıl boyunca hem emekli maaşı alan hem de aile hekimi olarak çalışan kişinin emekli aylığı, Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) tarafından 2016 yılında kesildi.
SGK ayrıca, bu süre boyunca yapılan ödemelerin haksız olduğu gerekçesiyle 111 bin 855 TL tutarında borç tahakkuk ettirdi. Bunun üzerine emekli aile hekimi, maaşının yeniden bağlanması, kesilen aylıkların yasal faiziyle ödenmesi ve SGK işleminin iptali talebiyle dava açtı.
İlk Derece Mahkemesi Emekliyi Haklı Buldu
Davaya bakan İlk Derece Mahkemesi, emekli aile hekiminin başvurusunu kabul etti. Mahkeme, davacının sosyal güvenlik destek primine tabi olarak çalıştığını ve bu nedenle SGK'nın herhangi bir zarara uğramadığını değerlendirerek kurumun işlemini hukuka aykırı buldu.
İstinaf Mahkemesi Kararı Büyük Ölçüde Onadı
SGK'nın itirazı üzerine dosyayı inceleyen İstinaf Mahkemesi de ilk derece mahkemesinin kararını esas yönünden yerinde buldu.
Mahkeme kararında, aile hekimlerinin Sağlık Bakanlığı ile yaptıkları sözleşme kapsamında hizmet sunduğu, aldıkları ödenekle personel giderleri, kira, yakıt, temizlik ve işletme masraflarını karşıladığı belirtilerek, aile hekimlerinin kendi adına ve hesabına bağımsız çalışan statüsünde değerlendirildiği ifade edildi.
Ancak mahkeme, yalnızca vekalet ücretine ilişkin usul yönünden düzeltme yapılmasına karar verdi.
Yargıtay 10. Hukuk Dairesi Bozdu
SGK'nın temyiz başvurusu üzerine dosyayı inceleyen Yargıtay 10. Hukuk Dairesi, farklı bir değerlendirme yaptı.
Daire, emekli aylığı alan aile hekimlerinin maaşlarının kesilmesinin ve bugüne kadar yapılan ödemelerin geri alınmasının hukuken zorunlu olduğuna karar verdi. Bununla birlikte, davacının kasıtlı hareket etmediği değerlendirilerek borç miktarının yeniden hesaplanması gerektiği belirtildi.
Son Sözü Yargıtay Hukuk Genel Kurulu Söyledi
Yargıtay'ın bozma kararına rağmen İstinaf Mahkemesi önceki kararında direndi. Bunun üzerine dosya Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun gündemine taşındı.
Genel Kurul, oy çokluğuyla verdiği kararda İstinaf Mahkemesi'nin direnme kararını bozdu. Kararda, emekli aylığı almaya devam ederken aile hekimi olarak görev yapılmasının hukuken mümkün olmadığı vurgulandı.
Bu karar doğrultusunda dosya yeniden İstinaf Mahkemesi'ne gönderildi.
Karar Kimleri İlgilendiriyor?
Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun kararı, emekli olduktan sonra aile hekimi olarak görev yapan veya benzer statüde çalışan kişiler açısından emsal niteliği taşıyor.
Kararla birlikte;
- Emekli aylığının kesilmesi,
- Haksız ödeme olduğu değerlendirilen tutarların geri istenebilmesi,
- Borç hesaplamalarında iyi niyet ve kusur durumunun dikkate alınması
gibi uygulamalara ilişkin önemli bir yargı içtihadı oluşmuş oldu.
