Gelir İdaresi Başkanlığı (GİB), akaryakıtta uygulanan eşel mobil sistemi nedeniyle yıl sonuna kadar oluşabilecek toplam vergi kaybının 600 milyar TL’nin üzerine çıkabileceğini duyurdu.
Gelir İdaresi Başkanlığı, son dönemde basın organlarında yer alan akaryakıt Özel Tüketim Vergisi (ÖTV) tahsilat rakamlarına ilişkin iddialar üzerine kapsamlı bir açıklama yayımladı. Jeopolitik gelişmelerin etkisiyle yükselen petrol fiyatlarının enflasyon ve vatandaş bütçesi üzerindeki yükünü hafifletmek amacıyla devreye alınan eşel mobil sisteminin mali etkileri netleşmeye başladı.
Eşel Mobil Sistemi Mart Ayında Devreye Girdi
GİB tarafından yapılan açıklamada, 5 Mart 2026 tarihli Cumhurbaşkanı Kararı ile başlatılan eşel mobil sisteminin, ÖTV’ye tabi akaryakıt ürünlerinin %96’sından fazlasını kapsadığı belirtildi. Petrol fiyatlarındaki artışın pompa fiyatlarına yansımaması için feragat edilen vergi miktarları, tahsilat rakamlarında belirgin bir düşüşe yol açtı.
Şubat ayında 44,3 milyar TL olarak gerçekleşen ÖTV tahsilatı, Mart ayında %18 oranında azalarak 36,3 milyar TL’ye geriledi. Yetkililer, Mart ayı rakamlarının büyük bir kısmının kriz öncesi dönemi kapsadığını, krizin asıl etkisinin ilerleyen aylarda daha net görüleceğini vurguladı.
Nisan Ayı Tahsilatında Keskin Düşüş
Krizin derinleştiği dönemleri kapsayan Nisan ayı tahsilat verilerine dair ön bilgiler de paylaşıldı. 15 Mayıs 2026 tarihinde resmi olarak ilan edilecek rakamlara göre, Nisan ayı akaryakıt ÖTV tahsilatının 6,9 milyar TL seviyesinde kaldığı bildirildi.
2026 yılı için hedeflenen 656,5 milyar TL’lik akaryakıt ÖTV gelirine ulaşılması için yılın geri kalanında 519,7 milyar TL daha tahsilat yapılması gerekiyor. Ancak mevcut tablo, bütçe hedeflerinde ciddi bir sapma yaşanabileceğine işaret ediyor.
Toplam Vergi Kaybı Senaryoları
Açıklamada, sadece ÖTV değil, bu vergi üzerinden alınan Katma Değer Vergisi (KDV) kaybına da dikkat çekildi:
Güncel Durum: 5 Mart’tan bugüne kadar feragat edilen ÖTV ve KDV toplamı 100 milyar TL’yi aşmış durumda.
Yıl Sonu Öngörüsü: Mevcut petrol fiyatları ve düşük ÖTV oranlarının yıl sonuna kadar devam etmesi halinde, toplam vergi kaybının 600 milyar TL barajını geçeceği hesaplanıyor.
Güncel Oranlar: GİB, bugün itibarıyla motorin ve LPG'de maktu ÖTV’nin sıfırlandığını, benzinde ise litre başına 3,0206 TL olarak uygulandığını teyit etti.
