İstanbul’a Kurban Bayramı’nda satmak üzere hayvan getiren besiciler, bayramın son gününde yüksek maliyetler ve düşük talep nedeniyle büyük bir hayal kırıklığı yaşadı. Üreticiler, yüksek nakliye ile yem masrafları altında ezildiklerini ve beklentinin çok altında kalan satışlar yüzünden ciddi zarara uğradıklarını belirtti. Çok sayıda besici ellerinde kalan hayvanları zararına satmak, geri götürmek ya da adakçılara maliyetinin altında devretmek zorunda kalırken, bazı üreticiler ise sektörden çekilmeyi düşündüklerini ifade etti.
"Geri Götürmek Daha Masraflı, Zararına Satıyoruz"
Bayram için Ordu'dan İstanbul'a gelen bir besici, sürecin çok masraflı geçtiğini belirterek, "Yaklaşık 25-30 hayvanımız kaldı. Onları köyümüze geri götüreceğiz ve çiftliğimize dahil edeceğiz. Genel olarak emeğimizin karşılığını az çok aldık" dedi.
Ancak pazardaki birçok besici aynı durumda değil. Elindeki 6 küçükbaş hayvanı memleketine geri götüremeyeceğini ifade eden bir diğer üretici, artan lojistik masraflarına dikkat çekerek şunları söyledi:
"Memlekete götürmemiz mümkün değil. Mecburen maliyetin altında adakçılara vereceğiz. Çünkü geri götürmek daha da masraflı; nakliyesi var, araç tutuyorsunuz, birçok gider çıkıyor."
50 Hayvanı Elinde Kalan Üretici Sektörü Bırakmayı Düşünüyor
Pazara getirdiği 90 hayvandan sadece 40'ını satabildiğini ve 50 hayvanın elinde kaldığını belirten bir başka besici, yalnızca alış fiyatı ve temel giderler üzerinden 350-400 bin lira civarında zarar ettiğini açı کی۔ İşçilik ve nakliye masraflarının bu hesaba dahil olmadığını vurgulayan üretici, şu değerlendirmede bulundu:
"Müşteri azdı. Gelenler de aldığımız fiyatların çok altında teklif verdi. Geçen bayram elimizde hiç hayvan kalmamıştı, ona güvenerek geldik ama bu yıl beklentimizin çok altında kaldı. İstanbul’da bu işi yapmak çok zor. Bir daha zarar etmemek için bu işe girmeyeceğiz, hatta işletmemizi kapatmayı bile düşünüyoruz."
"Net Zararım 1 Milyon Lira, Nakliye Fiyatları İki Katına Çıktı"
Pazarda 1 milyon lira net zararı olduğunu ifade eden bir başka üretici ise geçen yıl ile bu yıl arasındaki maliyet uçurumunu nakliye fiyatları üzerinden şu sözlerle özetledi:
"Geçen yıl mazot 50 lira civarındaydı, bu yıl 65 liranın üzerine çıktı. Kırklareli’nden geçen sene 22 bin liraya geldim, bu sene aynı nakliye için 46 bin lira ödedim. Nakliye maliyeti neredeyse iki katına çıktı ama satış fiyatlarımız düştü. Yem, nakliye ve işçilik maliyetleri çok arttı. Mezbahalar dolu, et almıyorlar. Et ve Süt Kurumu da alım yapmıyor."
"Devlet Alacak Deniyor Ama Uygulamada Karşılığı Yok"
Hükümetin, satılamayan kurbanlıkları Et ve Süt Kurumu’nun (ESK) alacağına dair verdiği sözlerin sahada uygulanmadığını iddia eden besiciler, destek göremediklerinden şikayetçi oldu. 9 günlük bayram tatili nedeniyle vatandaşların şehir dışına çıkmasının da satışları olumsuz etkilediğini belirten bir üretici, fırsatçı alıcıların çaresizlikten faydalandığını dile getirdi:
"Bize ‘Satamazsanız geri götürmeyeceksiniz, Et ve Süt Kurumu alacak’ deniliyor ama uygulamada böyle bir şey yok. Geçen sene yem torbası 600 liraydı, bugün 1000 liraya çıktı. Geçen yıl koyunu 20-25 bin liraya satıyorduk, bu sene 17-18 bin liraya satıyoruz. İnsanlar borçlu olduğumuzu bildikleri için utanmadan 20-25 bin liralık hayvana 10 bin lira teklif ediyor. Devlet üreticinin arkasında tam anlamıyla durmadı."
