İktisatçı Mahfi Eğilmez, küresel gelir dağılımındaki eşitsizliğin giderek derinleştiğine dikkat çekti. Eğilmez’e göre dünya nüfusunun yüzde 13,8’ini oluşturan gelişmiş ekonomiler küresel gelirin yaklaşık yüzde 40’ını alırken, Türkiye 0,44’lük Gini katsayısıyla gelir dağılımının en bozuk olduğu ülkeler arasında yer alıyor.
İktisatçı Mahfi Eğilmez, “Küresel Gelir Dağılımı Berbat Durumda” başlıklı yazısında dünyada gelir dağılımındaki adaletsizliğe işaret etti. Eğilmez, ülkeler bazında bakıldığında dağılımdaki eşitliğin daha da bozulduğuna dikkat çektiği yazısında konunun detaylarını paylaştı.
Gelir Dağılımını Ölçmenin Yolu: Gini Katsayısı
Bir ülkede gelir dağılımını ölçmenin en bilinen yolunun Gini Katsayısı adı verilen bir oranı hesaplamak olduğunu belirten Eğilmez, bu katsayının 0 ile 1 arasında değiştiğini ifade etti. Katsayı 0’a yaklaştıkça gelir dağılımı daha eşit, 1’e yaklaştıkça ise daha adaletsiz hale geliyor.
Ülkeler arasında gelir eşitsizliğini karşılaştırmak için iki temel yöntem bulunduğunu aktaran Eğilmez, bunlardan ilkinin ülkelerin Gini katsayılarını doğrudan karşılaştırmak, ikincisinin ise ülkeleri gelişmiş ülkeler ve gelişmekte olan ülkeler olarak gruplandırarak küresel gelirin nasıl paylaşıldığını incelemek olduğunu belirtti.
Ülkeler Arasında Ciddi Farklar Var
Ülkelerin Gini katsayılarına bakıldığında oldukça çarpıcı bir tablonun ortaya çıktığını vurgulayan Eğilmez, küresel ortalamanın yaklaşık 0,33 seviyesinde göründüğünü ne var ki bu ortalamanın arkasında ciddi farklılıklar gizli olduğunu belirtti.
Gelir dağılımının en bozuk olduğu ülkeler arasında Kolombiya ve Güney Afrika (0,54) öne çıkarken; buna karşılık Belarus ve Slovakya (0,24) en eşitlikçi dağılıma sahip ülkeler arasında yer alıyor.
Türkiye ise 0,44’lük katsayısıyla gelir eşitsizliğinin yüksek olduğu ülkeler grubunda bulunuyor. Benzer şekilde ABD de 0,42 ile bu gruba dahilken, dünyanın en büyük ekonomilerinden biri olan Çin ise 0,36 ile küresel ortalamanın biraz üzerinde yer alıyor.
Özellikle Kuzey Avrupa ülkeleri ve bazı eski sosyalist ülkeler, gelir dağılımında eşitliğe en yakın örnekler olarak dikkat çekiyor.
Küresel Gelir Paylaşımında Büyük Uçurum
Tabloyu yalnızca ülkeler bazında incelemenin yeterli olmadığını, küresel ölçekte gelirin nasıl paylaşıldığına bakıldığında eşitsizliğin daha da belirgin hale geldiğini belirten Eğilmez, IMF verilerini paylaştı.
Verilere göre, dünya nüfusunun sadece yüzde 13,8’ini oluşturan 43 gelişmiş ekonomi, küresel gelirin yüzde 39,6’sını alıyor. Buna karşılık dünya nüfusunun yüzde 86,1’ini barındıran gelişmekte olan ülkeler, gelirin yalnızca yüzde 60,1’ine sahip durumda bulunuyor.
Gerçek Gelir Eşitsizliği Daha Derin Olabilir
Burada önemli bir detay olduğuna işaret eden Eğilmez, yapılan hesaplamanın satın alma gücü paritesine göre yapıldığını belirtti. Bu yöntemin, gelişmekte olan ülkelerin payını olduğundan daha yüksek gösterme eğiliminde olduğunu vurgulayan Eğilmez, yani gerçek gelir eşitsizliğinin aslında tabloda görünenden daha da derin olabileceğini ifade etti.
Sonuç olarak, ister ülkeler bazında Gini katsayısına bakılsın ister küresel gelir paylaşımı incelensin ortaya çıkan gerçeğin değişmediğini belirten Eğilmez, gelir dağılımının yalnızca bazı ülkelerde değil, dünya genelinde de ciddi biçimde adaletsiz olduğunu vurguladı.
