Nasdaq'ta yapay zekâ sonrası yükselen tema: Genetik hisseleri

Yapay zekâ son iki yılda küresel piyasalarda trilyonlarca dolarlık değer yaratırken, yatırımcıların bir bölümü şimdiden bir sonraki büyük teknoloji temasını aramaya başladı. Bu arayışta öne çıkan alanlardan biri ise genetik teknolojileri ve gen düzenleme şirketleri.

Özellikle CRISPR tabanlı tedaviler, kişiselleştirilmiş tıp uygulamaları ve yapay zekâ destekli ilaç keşif platformları, önümüzdeki on yılın en önemli büyüme alanları arasında gösteriliyor. Nasdaq'ta işlem gören bazı şirketler ise bu dönüşümün merkezinde yer alıyor.

CRISPR Therapeutics: Sektörün öncülerinden biri

Gen düzenleme teknolojilerinin en bilinen isimlerinden biri olan CRISPR Therapeutics, CRISPR-Cas9 teknolojisini kullanarak kalıtsal hastalıkların tedavisine odaklanıyor. Şirketin Vertex Pharmaceuticals ile birlikte geliştirdiği Exa-cel tedavisi, 2023 yılında FDA onayı alarak gen düzenleme teknolojilerinin ticari anlamda önemli bir kilometre taşına ulaşmasını sağladı. Şirket bugün yalnızca kan hastalıklarında değil, kanser ve diyabet gibi alanlarda da çalışmalar yürütüyor.

Intellia Therapeutics: İnsan vücudunda gen düzenlemeyi başaran ilk şirketlerden

2014 yılında kurulan Intellia Therapeutics, CRISPR teknolojilerini doğrudan insan vücudu içerisinde uygulamaya yönelik çalışmalarıyla dikkat çekiyor. Şirket 2021 yılında yayımladığı klinik verilerle tarihte ilk kez insan vücudunda gerçekleştirilen başarılı CRISPR gen düzenleme sonuçlarından birini duyurdu. Bu gelişme biyoteknoloji sektöründe önemli bir dönüm noktası olarak kabul edildi. Şirket ayrıca kalıtsal anjiyoödem ve ATTR amiloidozu gibi hastalıklara yönelik klinik çalışmalar yürütüyor.

Beam Therapeutics: Gen düzenlemenin yeni nesli

2017 yılında kurulan Beam Therapeutics, klasik CRISPR yaklaşımından farklı olarak "base editing" teknolojisine odaklanıyor. Bu yöntem DNA'da çift zincir kırıkları oluşturmadan tek bir genetik harfi değiştirmeyi mümkün kılıyor. Şirket halka arz öncesinde yaklaşık 1 milyar dolara yakın yatırım toplarken, Pfizer ile yaptığı iş birlikleri sayesinde sektörün dikkat çeken oyuncularından biri hâline geldi.

Editas Medicine: Nobel ödüllü isimlerin kurduğu şirket

2013 yılında kurulan Editas Medicine'in kurucuları arasında CRISPR teknolojisinin gelişiminde önemli rol oynayan Jennifer Doudna, George Church ve Feng Zhang gibi bilim insanları bulunuyor. Şirket 2016 yılındaki halka arzında yaklaşık 94 milyon dolar kaynak sağladı. Editas özellikle nadir görülen genetik hastalıkların tedavisine yönelik çalışmalar yürütüyor.

Illumina: Genetik sektörünün altyapısını kuran şirket

Genetik denildiğinde akla gelen ilk şirketlerden biri olan Illumina, doğrudan ilaç geliştirmekten çok genom dizileme teknolojileri üzerine faaliyet gösteriyor. Dünya genelinde kullanılan DNA analiz cihazlarının önemli bölümü Illumina tarafından geliştiriliyor. Genetik araştırmaların yaygınlaşmasıyla birlikte şirket sektörün altyapı sağlayıcıları arasında kritik konumunu koruyor.

Recursion Pharmaceuticals: Yapay zekâ ile ilaç keşfi

Recursion Pharmaceuticals, biyoteknoloji ile yapay zekâyı bir araya getiren şirketlerden biri olarak öne çıkıyor. Şirket milyonlarca biyolojik görüntü ve veri setini analiz ederek yeni ilaç adaylarının keşfini hızlandırmaya çalışıyor. Bu yönüyle hem yapay zekâ hem de genetik teknolojileri temasını aynı çatı altında topluyor.

Tempus AI: Yapay zekâ ve genomik verinin kesişim noktası

2024 yılında Nasdaq'ta halka arz edilen Tempus AI, halka arz sürecinde yaklaşık 410 milyon dolar fon topladı. Şirket kanser başta olmak üzere çeşitli hastalıkların teşhis ve tedavisinde genomik veriler ile yapay zekâyı birlikte kullanıyor. Yaklaşık 2.300 çalışanı bulunan şirket, hassas tıp alanında faaliyet gösteren en dikkat çekici girişimlerden biri olarak gösteriliyor.

Yapay zekâdan sonraki büyük hikâye olabilir mi?

Genetik hisseleri yüksek riskli yatırımlar arasında yer almaya devam ediyor. Klinik çalışmaların başarısız olması, düzenleyici kurumların onay süreçleri ve finansman ihtiyacı sektörün en önemli riskleri arasında bulunuyor.

Buna karşın son yıllarda gen düzenleme alanında elde edilen bilimsel ilerlemeler, FDA onayları ve yapay zekânın ilaç geliştirme süreçlerine entegrasyonu, birçok analistin önümüzdeki on yılın en önemli büyüme hikâyelerinden birinin genetik teknolojileri olabileceğini düşünmesine neden oluyor.

Nasdaq'ta işlem gören bu şirketler ise yatırımcıların söz konusu dönüşümü takip ederken ilk baktığı hisseler arasında yer alıyor.