Cumhurbaşkanlığı Sağlık Politikaları Kurulu Üyesi Prof. Dr. Toker Ergüder, tütünle mücadelede çarpıcı bir çıkış yaparak bir paket sigaranın 300 TL olması gerektiğini savundu. Ergüder, tütün kullanımının Türkiye ekonomisine yıllık maliyetinin 24 milyar doları bulduğunu açıkladı.
Tütün kullanımıyla mücadele kapsamında Türkiye’nin sağlık ve ekonomi gündemini sarsacak yeni bir öneri geldi. Cumhurbaşkanlığı Sağlık Politikaları Kurulu Üyesi Prof. Dr. Toker Ergüder, sigara fiyatlarının mevcut satın alma gücü ve enerji maliyetleri karşısında düşük kaldığını belirterek, caydırıcılığın sağlanması için radikal bir fiyat artışı çağrısında bulundu.
Tütünün Ekonomik Faturası Ağır: 24 Milyar Dolar
Prof. Dr. Ergüder, sigaranın sadece bireysel sağlığı değil, makroekonomik dengeleri de sarstığını vurguladı. Yapılan analizlere göre, tütün kullanımının neden olduğu doğrudan sağlık harcamaları, iş gücü kaybı ve erken ölümlerin Türkiye ekonomisine yıllık maliyeti yaklaşık 24 milyar dolar. Ergüder, bu devasa kaybın önlenmesi için en etkili yolun "fiyat politikası" olduğunu ifade etti.
"Bir Paket Sigara 5 Litre Benzin Değerinde Olmalı"
Uluslararası standartlara ve dünya genelindeki fiyat dengelerine işaret eden Ergüder, dikkat çeken bir kıyaslama yaptı. Dünyada genel kabul görmüş mantığa göre bir paket sigaranın yaklaşık 5 litre benzin fiyatına eşdeğer olması gerektiğini hatırlatan Ergüder, güncel akaryakıt fiyatları baz alındığında Türkiye’de bir paket sigaranın taban fiyatının 300 TL seviyesine çıkarılması gerektiğini savundu.
Yüzde 10 Zam, Tüketimi Yüzde 8 Düşürüyor
Türkiye’nin 2008-2012 yılları arasındaki başarılı tütün mücadelesini örnek gösteren Ergüder, şu verileri paylaştı:
Kararlı fiyat politikaları sayesinde o dönemde tütün kullanımı %14 oranında azaldı.
Araştırmalar, sigara fiyatlarındaki her %10’luk artışın, tüketimde %8’lik bir düşüş sağladığını kanıtlıyor.
2013 sonrası dönemde sigara fiyatları, enflasyon ve satın alma gücü paritesi karşısında eriyerek caydırıcı etkisini kaybetti.
"Enflasyon ve Kaçakçılık İddiaları Bilimsel Değil"
Sigara zamlarının enflasyonu artırdığı veya kaçakçılığı tetiklediği yönündeki eleştirilere de yanıt veren Prof. Dr. Ergüder, 2002-2019 dönemini kapsayan verilerin bu iddiaları desteklemediğini belirtti. Fiyat artışları ile genel enflasyon arasında doğrudan bir korelasyon olmadığını ifade eden Ergüder, etkin denetim mekanizmalarıyla yasa dışı ticaret riskinin kolaylıkla minimize edilebileceğinin altını çizdi.
