Sermaye Piyasası Kurulu (SPK), 22 Ekim 2026 tarihli basın duyurusunda takas kesinliği ve pay blokajı (PBLK) uygulamasına ilişkin kamuoyunda oluşan tereddütlere açıklık getirdi. Kurul, henüz takas süreci tamamlanmamış yatırım fonu satış talimatlarının tasfiye kapsamına alınacağını ve bu talimatların diğer fon pay sahipleriyle eşit koşullarda değerlendirileceğini bildirdi.
SPK’dan Takas Kesinliği ve PBLK Düzenlemesine İlişkin Açıklama
Türkiye Büyük Millet Meclisi’nde görüşülmekte olan Kanun Teklifi kapsamında takas kesinliği ve pay blokajı (PBLK) konularında oluşan soru işaretleri üzerine SPK, konuya ilişkin basın duyurusu yayımladı.
Açıklamada, Sermaye Piyasası Kanunu’nun 79’uncu maddesinin birinci fıkrasının, sermaye piyasası araçlarına ilişkin takas talimat ve işlemleri ile ödeme işlemlerinin, ilgili kuruluşların faaliyetlerinin durdurulması veya tasfiye sürecine girmesi durumunda dahi geri alınamaması ve iptal edilememesi ilkesini düzenlediği hatırlatıldı.
Söz konusu hükmün temel amacının, takas yükümlülüklerinin geri döndürülemez şekilde yerine getirilmesini sağlayarak sermaye piyasalarına duyulan güveni korumak olduğu belirtildi.
TEFAS Üzerinden Verilen Her Satış Talimatı Tamamlanmış Takas Sayılmıyor
SPK, takas kesinliği hükmünün TEFAS üzerinden verilen bütün talimatlara, işlemin hangi aşamada olduğuna bakılmaksızın uygulanacağı şeklinde yorumlanamayacağına dikkat çekti.
Açıklamada, TEFAS’ın yatırım fonu katılma paylarının yatırımcılar tarafından fon kurucusundan alınmasına ve fon kurucusuna iade edilmesine imkân tanıyan bir platform olduğu vurgulandı. Bu nedenle TEFAS üzerinden verilen her satış talimatının kendiliğinden tamamlanmış bir takas işlemi anlamına gelmediği ifade edildi.
Kurul, özellikle tasfiye sürecinde pay blokajı alt hesabı (PBLK) statüsündeki yatırımcılar açısından, satış talimatının verilmiş olmasının veya sistemde belirli bir kaydın bulunmasının tek başına takasın başladığını göstermediğini bildirdi.
Takasın Tamamlanması İçin Hangi Şartlar Gerekiyor?
SPK’nın açıklamasına göre takas işlemi, satış talimatının alınmasının ardından nakdin yatırımcı hesabına geçirilmesi ve fon katılma payı sahipliği kaydının kaldırılmasıyla tamamlanıyor.
Bu kapsamda, henüz takası tamamlanmamış talimatların tasfiye sürecine dâhil edilmesinin fon varlıklarının yatırımcılar arasında adil şekilde dağıtılmasına katkı sağlayacağı belirtildi.
Açıklamada, pay blokaj kaydı bulunan yatırımcıların da toplam 455 bin 758 fon pay sahibi arasında yer aldığına dikkat çekilerek bu kişilerin ilave bir yatırımcı grubu oluşturmadığı ifade edildi.
Tamamlanmış İşlemler Düzenleme Kapsamında Değil
SPK, Kanun Teklifi’nde yer alan düzenlemenin tamamlanmış işlemleri etkilemediğini vurguladı. Düzenlemenin yalnızca takas süreci henüz tamamlanmamış satış talimatlarını kapsadığı bildirildi.
Buna göre söz konusu talimatlar, tasfiye sonucunda elde edilen tutarlar üzerinden diğer fon katılma payı sahipleriyle eşit koşullarda değerlendirilecek.
Düzenlemenin Amacı Hukuki Belirsizlikleri Gidermek
Kurul, düzenlemenin temel amacının ilgili fon pay sahiplerinin hukuki statüsünü netleştirmek ve tasfiye kapsamında sahip oldukları hakları belirgin hâle getirmek olduğunu açıkladı.
SPK, söz konusu yaklaşımın hem yatırımcılar arasındaki eşitliğin korunması hem de tasfiye sürecindeki hakların belirlenmesi bakımından gerekli ve ölçülü olduğunu değerlendirdi.
